Uzun illər avtomobil və pikap istehsalı ilə məşğul olan Ford Motor indi iriölçülü akkumulyatorların istehsalına başlamağı planlaşdırır. Bu batareyalar enerji şirkətləri, məlumat mərkəzləri, biznes strukturları və fərdi ev sahibləri üçün nəzərdə tutulur.
Avtomobil sənayesində mənfəət üçün ən zərərli hallardan biri zavodların boş qalmasıdır. Ford dekabr ayında Kentukki ştatının kənd ərazisində yerləşən, səkkiz milyon kvadrat fut sahəsi olan nəhəng istehsal kompleksini bağladıqda məhz bu problemlə üzləşmişdi. Zavod demək olar ki, istifadə olunmurdu.
Luisvildən təxminən bir saatlıq məsafədə yerləşən Qlendeyl müəssisəsi qısa müddət ərzində elektrik avtomobilləri üçün batareyalar istehsal edib. Lakin satışlar Ford-un gözləntilərini doğrultmayıb. İndi şirkət həmin zavodda nəqliyyat konteyneri ölçüsündə böyük enerji saxlama sistemləri istehsal etməyi planlaşdırır.
Bu tip batareyalar enerji təchizatındakı dalğalanmaları tarazlaşdırmaq və kəsintilərə qarşı qorunmaq üçün enerji şirkətləri və məlumat mərkəzləri tərəfindən istifadə olunur. Zavodun yenidən profilləşdirilməsi Ford-a boş güclərin saxlanılması xərclərindən yayınmağa və sürətlə böyüyən enerji saxlama bazarına daxil olmağa imkan verə bilər.
Kentukki qubernatoru Endi Beşir bildirib ki, “onların rəqabət apara biləcəyinə inanıram. Tələb çox böyükdür”.
Ford gələn il istehsalı bərpa etməyi planlaşdırır və rəsmi bəyanatında “yüz ildən artıq istehsal təcrübəsinə və lisenziyalaşdırılmış qabaqcıl batareya texnologiyalarına” arxalandığını vurğulayıb.
Lakin bu addım risklidir. Şirkətin batareya istehsalında geniş təcrübəsi yoxdur və o, Tesla, LG Energy Solution və Cənubi Koreyanın SK On şirkəti kimi güclü oyunçularla rəqabət aparmalı olacaq. Qeyd edək ki, SK On Qlendeyl zavodunu Ford-la birgə tikmişdi.
Dekabr ayında Ford və SK On birgə müəssisəni — avtomobil batareyalarının istehsalına başlanmasından cəmi dörd ay sonra — dayandırıblar. Zavod tam şəkildə Ford-un mülkiyyətinə keçib.
65 saylı magistral yol boyunca uzanan, ətraf sahələrə yağan qar kimi ağ divarları olan nəhəng sexlər avtomobil sənayesinin üzləşdiyi çətinliklərin simvoluna çevrilib. Tramp administrasiyasının tarifləri təchizat zəncirlərini pozub. Konqresdəki respublikaçılar Bayden administrasiyasının elektrik avtomobillərinə subsidiyalar və batareya zavodlarının tikintisi üçün ayrılan vəsaitləri nəzərdə tutan siyasətini ləğv ediblər.
Eyni zamanda, Tramp administrasiyası ekoloji normaları yumşaltmağa çalışır və bu, Ford və digər istehsalçılara daha çox benzinlə işləyən iri pikap və yolsuzluq avtomobili satmağa imkan verir — məhz bu modellər ən gəlirli hesab olunur. Bu isə ABŞ bazarını elektrik nəqliyyatına sürətlə keçən digər ölkələrlə ziddiyyətə salır.
Qlendeyl zavodu F-150 Lightning elektrik pikapı üçün batareyalar istehsal edirdi. Ford bu modelin istehsalını oktyabr ayında, elektrik avtomobillərinə 7 500 dollara qədər federal vergi güzəştlərinin başa çatmasından sonra dayandırıb. Elektrik avtomobillərindən imtina şirkətə baha başa gəlib. Dekabrda Ford mənfəətini 19,5 milyard dollar azaltmalı olduğunu açıqlayıb. Bunun 6 milyard dolları Kentukki zavodu və SK On ilə birgə müəssisə ilə bağlı idi.
İndi Ford zavodu yenidən qurmaq və yeni avadanlıq quraşdırmaq üçün əlavə 2 milyard dollar sərmayə qoymağı planlaşdırır. General Motors və Stellantis də, qismən Trampın fosil yanacaqlara üstünlük verən siyasəti fonunda, milyardlarla dollar zərər açıqlayıb.
Bununla belə, Ağ Ev administrasiyası enerji saxlama sistemlərinə günəş və külək enerjisindən fərqli olaraq daha neytral yanaşır. Böyük batareyalar istənilən enerji mənbəyi ilə işləyə bilər. Üstəlik, enerji saxlama istehsalına yönəlmiş federal stimullar qüvvədə qalır.
Energetika naziri Kris Rayt bildirib ki, “akkumulyatorlar pik yüklənmələrə qarşı dayanıqlığı artırmağa kömək edə bilər”.
Analitiklər hesab edir ki, Ford-un uğur qazanmaq şansı var. Məlumat mərkəzləri fasiləsiz və sabit enerji tələb edir, enerji şirkətləri isə pik saatlarda yüklənməni qarşılamaq üçün batareyalara ehtiyac duyur. Bundan başqa, fırtına və fövqəladə hallarda enerji saxlama sistemləri kritik rol oynaya bilər.
Encore Renewable Energy şirkətinin vitse-prezidenti Loren Qlikman qeyd edir ki, belə iri istehsalçının bazara daxil olması diqqətlə izləniləcək.
Bir çox müəssisə və ev təsərrüfatı artıq batareyalardan istifadə edir: elektrik ucuz olanda onları doldurur, pik tarif saatlarında isə yığılan enerjidən istifadə edirlər.
Ford-un üstünlükləri də var. Şirkət XX əsrin əvvəlindən fəaliyyət göstərir və iri miqyaslı istehsal təcrübəsinə malikdir. Bu, müştərilərə servis və texniki dəstəyin davamlı olacağına dair inam yarada bilər.
NeoVolta şirkətinin baş direktoru, keçmiş Tesla top-meneceri Ardes Conson bildirib ki, Ford-un bunu bacaracağına şübhə etmir.
Onilliklər əvvəl Ford kauçuk plantasiyalarından tutmuş kömür və dəmir filizi mədənlərinə qədər müxtəlif aktivlərə sahib idi. Son illərdə isə şirkət əsas diqqəti avtomobil və pikap istehsalına yönəldib.
KPMG-nin avtomobil sektoru üzrə rəhbəri Lenni LaRokka qeyd edir ki, avtomobil bazarı faktiki olaraq artmır və mənfəət azalır. Onun sözlərinə görə, istehsalçılar gəlirliliyi artırmaq üçün yeni istiqamətlər axtarmalıdır.
Bununla belə, bəzi ekspertlər hesab edir ki, Ford bazara gec daxil olur. Tesla artıq uzun illərdir enerji saxlama sistemləri istehsal edir və genişlənir. Digər şirkətlər də bu sahəyə sərmayə qoyur.
Wood Mackenzie şirkətinin enerji saxlama üzrə qlobal rəhbəri Ellison Veys bildirir ki, ABŞ-da daxili istehsalın həcmi ilə tələbat arasında boşluq mövcuddur. Lakin o əlavə edir ki, onilliyin sonuna doğru təklif artıqlığı yarana bilər.
Digər problem isə işçi qüvvəsidir. Zavod bağlandıqdan sonra işini itirən 1 600 nəfərin yenidən işə götürülməsi ilə bağlı Ford konkret öhdəlik götürməyib. Şirkət 2 100 yeni vakansiya üçün müraciətlərə baxacağını bildirib. Bundan başqa, Ford işçilərin United Auto Workers həmkarlar ittifaqına qoşulması ilə bağlı avqust səsverməsinin nəticələrinə etiraz edir.
Buna baxmayaraq, həmkarlar ittifaqı rəhbərliyi zavodun istifadəsiz qalmaması üçün atılan addımları müsbət qiymətləndirir. UAW-nin vitse-prezidenti Laura Dikerson bildirib ki, istehsal kompleksinin fəaliyyətini davam etdirməsi alqışlanmalıdır. Onun sözlərinə görə, əgər zavod ittifaq üzvləri ilə doldurularsa, bu daha da müsbət addım olardı.
