“Bloomberg News” çərşənbə axşamı bildirib ki, Səudiyyə Ərəbistanı gündəlik neft hasilatını 2–2,5 milyon barel, BƏƏ isə 500–800 min barel azaldıb.
Həmin gün dünyanın aparıcı neft şirkətlərindən biri olan “Aramco” bəyan edib ki, İranla münaqişə Hörmüz boğazında gəmiçiliyi pozmağa davam edir və bu vəziyyət qlobal neft bazarları üçün “fəlakətli nəticələrə” səbəb ola bilər.
Dünya üzrə gündəlik neft tədarükünün təxminən 20%-nin keçdiyi bu mühüm dəniz marşrutu üzrə gəmiçilik ciddi şəkildə çətinləşib. Çərşənbə axşamı İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun nümayəndəsi bildirib ki, ABŞ və İsrailin hücumları davam edərsə, İran Yaxın Şərqdən “bir damla belə neftin ixracına” imkan verməyəcək.
“Aramco”nun baş icraçı direktoru Amin Nasser telefon konfransında jurnalistlərə bildirib ki, hazırkı böhran regionun neft-qaz sənayesi tarixində ən ciddi böhran hesab olunur. Onun sözlərinə görə, gəmiçilikdəki problemlər nə qədər uzun sürsə, qlobal iqtisadiyyat üçün nəticələr bir o qədər ağır olacaq.
Nasser qeyd edib ki, böhran təkcə dəniz daşımaları və sığorta sektoruna deyil, həm də aviaşirkətlərə, kənd təsərrüfatına, avtomobil sənayesinə və digər sahələrə təsir göstərəcək.
Bazar ertəsi “Brent” markalı neftin qiyməti demək olar ki, 120 dollar/barel səviyyəsinə yüksəlsə də, çərşənbə axşamı ABŞ prezidenti Donald Trampın müharibənin tezliklə başa çata biləcəyi ilə bağlı açıqlamalarından sonra 92 dollara qədər geriləyib. Tramp xəbərdarlıq edib ki, İran regiondan ixracı bloklamağa davam edərsə, ABŞ daha güclü zərbələr endirə bilər.
Tramp həmçinin bildirib ki, ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri Fars körfəzində gəmiləri təhlükəsiz keçid üçün müşayiət edə bilər. Lakin donanmanın imkanları qeyri-müəyyəndir, çünki bəzi gəmilər hazırda İrana zərbələrin endirilməsində və onun raketlərinin zərərsizləşdirilməsində iştirak edir.
Nasser əlavə edib ki, qlobal neft ehtiyatları beş ilin minimum səviyyəsindədir və mövcud böhran onların daha da azalmasına səbəb olacaq. Onun sözlərinə görə, Hörmüz boğazında gəmiçiliyin bərpası vəziyyətin sabitləşməsi üçün həyati əhəmiyyət daşıyır.
Hazırda “Aramco” gəmilərin yüklənməsinin mümkün olmaması səbəbindən Fars körfəzindən neft ixrac etmir. Bununla belə, şirkət hasilatın dəqiq həcmlərini açıqlamasa da, müştərilərinin əksəriyyətinin tələbatını qarşıladığını bildirir.
Şərq–Qərb neft kəməri “Arab Light” və “Arab Extra Light” markalı nefti Qırmızı dənizdəki Yanbu limanına nəql edir. Yaxın günlərdə istehlakçıların tədarük marşrutlarını dəyişməsi nəticəsində onun gündəlik ötürmə qabiliyyəti 7 milyon barelə çata bilər.
Bundan əlavə, “Aramco” ölkə daxilində neftə olan tələbatı da təmin edə bilir.
Keçən həftə Ras Tanura neft emalı zavodunda hücum nəticəsində kiçik yanğın baş verib. Amin Nasser bildirib ki, yanğın tez söndürülüb və zavod hazırda yenidən işə salınma mərhələsindədir.
Nasserin açıqlamaları “Aramco”nun neft qiymətlərinin azalması səbəbindən illik mənfəətinin 12% azaldığını bildirməsindən sonra səsləndirilib. Şirkət həmçinin ilk səhm geri alım proqramı çərçivəsində 3 milyard dollara qədər səhm geri almağı planlaşdırdığını açıqlayıb.
