Boston Consulting Group konsaltinq şirkəti və Kaliforniya Universitetinin birgə apardığı yeni araşdırma narahatedici tendensiyanı ortaya çıxarıb: məhsuldarlığı artırmaq məqsədilə süni intellektdən aktiv istifadə əməkdaşların psixoloji vəziyyətinə ciddi təsir göstərə bilər. ABŞ-da təxminən 1500 işçinin iştirak etdiyi sorğuda respondentlərin 14%-i “brain fry” adlandırılan simptomlardan — yəni süni intellekt alətləri ilə davamlı işləmənin yaratdığı tükənmişlikdən — şikayət etdiklərini bildirib.
Ən yüksək risk marketinq, proqram təminatının hazırlanması, HR, maliyyə və İT sahələrində müşahidə olunub. Simptomlara başda “səs-küy” və ya “duman” hissi, baş ağrıları, qərar qəbul etmə sürətinin azalması və ümumi həddindən artıq yüklənmə daxildir. Xüsusilə eyni vaxtda bir neçə süni intellekt agentinə nəzarət etməli və daim müxtəlif tapşırıqlar arasında keçid etməli olan əməkdaşlar daha çox çətinlik yaşayırlar.
Tədqiqatçılar qeyd edir ki, “brain fry” fenomeninin əsas səbəbi avtomatlaşdırmanın özü deyil, süni intellektin işinə davamlı nəzarət etmək və onun nəticələrini yoxlamaq zərurətidir. Respondentlərdən biri bunu belə təsvir edib: “Sanki başımda onlarla açıq brauzer səhifəsi var və hər biri diqqət və nəzarət tələb edir”.
Hesabata görə, bu problemlə qarşılaşan əməkdaşlar qərar qəbul etmə yorğunluğunu 33% daha çox hiss edir və 10% daha çox işdən ayrılmaq barədə düşünürlər. Böyük şirkətlər üçün bu, məhsuldarlığın azalması və kadr axınının artması səbəbindən milyonlarla dollar zərərə gətirib çıxara bilər.
Hesabatın müəllifləri vurğulayırlar ki, sənayenin vədlərinin əksinə olaraq, süni intellekt hər zaman işi asanlaşdırmır — çox vaxt əksinə, iş yükünü artırır və tükənmişliyi sürətləndirir. Son aylarda getdikcə daha çox mühəndis və digər mütəxəssis iş proseslərinə süni intellektin həddindən artıq inteqrasiyasının mənfi tərəfləri barədə açıq danışmağa başlayıb.
Tədqiqatçılar şirkətlərə əməkdaşların kognitiv yükünü diqqətlə izləməyi və dəstək tədbirləri tətbiq etməyi tövsiyə edirlər. Onlar xəbərdarlıq edirlər ki, süni intellekt alətlərinin sayı artdıqca “brain fry” problemi gələcəyin əmək bazarı üçün əsas problemlərdən birinə çevrilə bilər.
