Neft qiymətləri ABŞ-İsrailin İranla müharibəni dayandırmaq üzrə danışıqlarının qeyri-müəyyən qalması fonunda yüksəlib. Brent markalı neftin bir barelinin qiyməti 0.8% artaraq 105.07 dollara, WTI isə 1% bahalaşaraq 99.06 dollara çatıb.
Banker.az xəbər verir ki, hər iki bençmark əvvəlki sessiyada da təxminən 2.8% yüksəlmişdi.
ABŞ prezidenti Donald Tramp İranla atəşkəsin “çətin vəziyyətdə” olduğunu bildirib. Tehran Vaşinqtonun təklifinə cavabında bütün cəbhələrdə döyüşlərin dayandırılması, ABŞ dəniz blokadasının ləğvi, İran neft satışının bərpası və müharibə zərərlərinə görə kompensasiya tələblərini önə çəkib. İran eyni zamanda qlobal neft və LNG axınının təxminən beşdə birinin keçdiyi Hörmüz boğazı üzərində suverenliyini vurğulayıb.
DBS Bankın enerji sektoru üzrə rəhbəri Suvro Sarkar bildirib ki, mayın sonunadək razılaşma əldə olunmasa, neft bazarında qiymət artımı riskləri güclənəcək. KCM Trade analitiki Tim Waterer isə qeyd edib ki, sülh razılaşması Brentdə 8-12 dollar ucuzlaşma yarada bilər, lakin gərginliyin artması qiymətləri yenidən 115 dolların üzərinə çıxara bilər.
Hörmüz boğazındakı risklər səbəbindən ixracın azalması OPEC hasilatını son 20 ilin ən aşağı səviyyəsinə endirib. “Saudi Aramco”nun baş icraçı direktoru Amin Nasser boğazda mümkün fasilələrin bazarın sabitləşməsini 2027-ci ilə qədər gecikdirə biləcəyini bildirib.
“Goldman Sachs”ın baş iqtisadçısı Jan Hatzius bildirib ki, Hörmüz boğazının 10 həftə bağlanmasına baxmayaraq, qlobal iqtisadiyyata təsir indiyədək məhdud olub. Buna səbəb kimi müharibədən əvvəl yüksək neft ehtiyatlarının formalaşması, Çində bərpa olunan enerjiyə keçidin sürətlənməsi və dünya üzrə aşağı gəlirli marşrutlarda uçuşların azalması göstərilib. Bank həmçinin fiskal dəstək tədbirləri, süni intellekt bumunun yaratdığı iqtisadi aktivlik və əlverişli maliyyə şərtlərinin zərbəni yumşaltdığını qeyd edib. “Goldman Sachs” “Brent” markalı neftin ilin sonuna qədər 90 dollaradək enəcəyini proqnozlaşdırır. Bank ABŞ-də növbəti 12 ay üçün resessiya ehtimalını 25%-ə endirsə də, risklərin müharibədən əvvəlki səviyyədən yüksək qaldığını vurğulayıb.
CNN-in məlumatına görə, ABŞ prezidenti Donald Tramp İranla sülh danışıqlarının dalana dirənməsi fonunda genişmiqyaslı hərbi əməliyyatların bərpasını daha ciddi nəzərdən keçirməyə başlayıb. Bildirilir ki, Tramp Hörmüz boğazının bağlı qalmasından və İran rəhbərliyindəki fikir ayrılıqlarının nüvə danışıqlarında irəliləyişə mane olmasından narazıdır. Bununla belə, onun bu həftə Çinə səfərindən əvvəl yekun qərar verməsinin gözlənilmədiyi qeyd olunur. Tramp daha əvvəl İranın 14 maddəlik sülh təklifinə cavabını rədd etmiş və Tehranla atəşkəsin “çox kritik vəziyyətdə” olduğunu bildirmişdi. İran isə ABŞ-nin dəniz blokadası aradan qaldırılmadan nüvə danışıqlarının mümkün olmayacağını vurğulayıb. Tramp həmçinin Hörmüz boğazında kommersiya daşımalarının bərpasına yönəlmiş və daha əvvəl İranla yeni gərginliyə səbəb olmuş Azadlıq Layihəsi əməliyyatını yenidən başlatmağı nəzərdən keçirdiyini açıqlayıb.
