ABŞ-nin müstəqil neft emalı şirkətləri 2026-cı ilin birinci rübündə maliyyə göstəricilərinin ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə yaxşılaşacağını proqnozlaşdırır. Bu, Yaxın Şərqdəki münaqişə səbəbindən tədarük zəncirində yaranan fasilələr və yanacaq sektorunda rentabelliyin əhəmiyyətli artımı ilə bağlıdır.
ABŞ və İsrailin fevralın 28-də İrana endirdiyi zərbələrdən və Hörmüz boğazının bağlanmasından sonra, hansı ki, dünya neftinin təxminən beşdə biri buradan keçir, dizel və aviasiya yanacağının emal marjası nəzərəçarpacaq dərəcədə artıb. Analitiklər hesab edir ki, bu təsirin əsas hissəsi cari il ərzində daha aydın görünəcək.
ABŞ-nin ən böyük neft emalı şirkətlərinin səhmləri, o cümlədən “Valero Energy”, “Phillips 66″ və “Marathon Petroleum” ilin əvvəlindən 20%-dən çox bahalaşıb.
“Matthew Blair” bildirib ki, 2026-cı ilin birinci rübü neft emalı şirkətləri üçün ciddi dəyişikliklərlə yadda qalıb. İranda münaqişənin eskalasiyası qlobal tədarükü məhdudlaşdırıb və xüsusilə distillatlar seqmentində marjaların kəskin artmasına səbəb olub.
Hörmüz boğazı vasitəsilə Yaxın Şərqdən tədarükün çətinləşməsi fonunda dizel yanacağının qiymətləri yüksəlib. Qlobal böhran öncəsi aşağı ehtiyatlar da bu artımı gücləndirib. Benzinlə müqayisədə dizel bazarında ehtiyat gücləri daha az olduğundan, Yaxın Şərqdən kənardakı zavodlar artan tələbatdan daha yaxşı faydalana bilib.
Dizel fyuçersləri ilə onun emal dəyəri arasındakı fərq rekord səviyyəyə, bir barel üçün $86,25-ə çatıb.
Aviasiya yanacağının rentabelliyi də xüsusilə sahilboyu və ixracyönümlü zavodlar üçün artıb. Yaxın Şərq bu məhsulun əsas ixracatçısı olduğundan, logistik problemlər xüsusilə Asiya və Avropada bazarlara sürətlə təsir edib.
Benzin qiymətləri də yüksəlib
Tədarük problemləri səbəbindən benzin qiymətləri də artıb, lakin daha məhdud səviyyədə. Çünki rübün əvvəlində yüksək emal gücü və kifayət qədər ehtiyatlar marjaları qismən sabit saxlayıb.
Martın 27-də ABŞ-də benzin üzrə fərq bir barel üçün $37,62-yə çataraq iki ildən çox müddətdə maksimum səviyyəni göstərib. Martın sonunda ABŞ-də yanacaqdoldurma məntəqələrində orta benzin qiyməti bir qallon üçün $4-ü keçib ki, bu da üç ildən artıq müddətdə rekord göstəricidir.
“Phillips 66” yaxın günlərdə maliyyə nəticələrini açıqlayacaq. “London Stock Exchange Group” məlumatlarına görə, analitiklər şirkətin hər səhm üzrə $0,27 zərər açıqlayacağını gözləyir (ötən il bu rəqəm $0,90 idi).
Texas ştatının Hyuston şəhərindəki neft emalı zavodu xammal qiymətlərinin artımının birinci rübdə mənfəətə mənfi təsir etdiyini bildirib. Bu, vergidən əvvəl təxminən $900 milyon həcmində hedcinq zərərlərinə səbəb olub. Oxşar problemlərlə digər zavodlar da üzləşib, çünki neftin bahalaşması artan marjaların faydasını qismən neytrallaşdırıb.
Analitiklər qeyd edir ki, bu zərərlər əsasən mühasibat uçotu ilə bağlıdır və gələcəkdə kompensasiya oluna bilər, lakin birinci rübün nəticələrinə mənfi təsir göstərib.
Buna baxmayaraq, “Phillips 66″ uzunmüddətli perspektivdə güclü mövqeyini qoruyur. “Allen Good” bildirir ki, bu, şirkətin yüksək distillat çıxışı ilə bağlıdır.
Analitiklərin gözləntilərinə görə, ABŞ-də gücə görə ikinci ən böyük emalçı olan “Valero Energy” hər səhm üzrə $3,15 mənfəət açıqlaya bilər (ötən il $0,89 idi). Şirkətin nəticələri Meksika körfəzi sahilində güclü fəaliyyət hesabına yaxşılaşıb, lakin Kaliforniyada zavodun dayandırılması və Texas ştatının Port-Artur şəhərində baş verən yanğın artım potensialını məhdudlaşdırıb.
“Marathon Petroleum” üzrə isə LSEG hər səhmə $0,86 mənfəət proqnozlaşdırır (ötən il $0,24 zərər idi). Bəzi analitiklər hesab edir ki, şirkət ABŞ-nin mərkəzi və qərb sahili bazarlarında mövqeyi sayəsində mövcud vəziyyətdən faydalana bilər.
İnvestorlar yaxın aylar üzrə proqnozları diqqətlə izləyəcək, çünki yanacaq marjalarının artımı getdikcə mənfəətdə daha aydın əks olunacaq. Analitiklər hesab edir ki, ABŞ neft emalı şirkətləri yaxın bir neçə rüb ərzində əlverişli marja şəraitindən faydalanmağa davam edəcək.
