İran və ABŞ arasında qarşılıqlı zərbələrin endirilməsi, həmçinin İsrailin Tehran tərəfindən dəstəklənən “Hizbullah” qruplaşmasına qarşı əməliyyatlar çərçivəsində qoşunlarına Livanın daha dərin ərazilərinə irəliləmək əmri verməsi ilə neft qiymətləri bazar ertəsi günü 2%-dən çox bahalaşıb.
Banker.az xəbər verir ki, ABŞ-ın WTI markalı neft fyuçersləri bakı vaxtı ilə saat 08:36-da 2.29 dollar və ya 2.62% artaraq bir barel üçün 89.65 dollara yüksəlib. Brent markalı neft isə 2.05 dollar və ya 2.25% bahalaşaraq 93.17 dollara çatıb.
Ötən həftə Vaşinqtonda ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə keçirilən İsrail-Livan sülh danışıqlarından sonra bölgədə gərginliyin yenidən artması ABŞ və İran arasında atəşkəsin uzadılacağına dair gözləntiləri zəiflədib. Bundan əvvəl bazarlar mümkün razılaşmanın təsiri ilə neft qiymətlərində eniş qeydə almışdı.
ABŞ bazar günü İranın Goruk bölgəsi və Qeşm adasındakı radar və pilotsuz uçuş aparatlarının idarəetmə obyektlərinə “özünümüdafiə məqsədli” zərbələr endirdiyini açıqlayıb. İran isə buna cavab olaraq ABŞ əməliyyatlarında istifadə edildiyini iddia etdiyi aviabazanı hədəfə aldığını bildirib.
Tramp atəşkəsin uzadılması ilə bağlı qərarın yaxın vaxtlarda veriləcəyini açıqlayıb. ABŞ Livanda gərginliyin mərhələli azaldılmasını nəzərdə tutan plan təklif edib. Plan “Hizbullah”ın İsrailə hücumları dayandırmasını, İsrailin isə əməliyyatları genişləndirməməsini nəzərdə tutur.
Bazar iştirakçıları həmçinin Hörmüz boğazında minaların yerləşdirilməsi ilə bağlı riskləri izləyir. Analitiklər hesab edirlər ki, boğazın tam açılması gecikərsə, qlobal enerji təchizatı ilə bağlı narahatlıqlar neft qiymətlərinə dəstək verməyə davam edəcək.
“Axios”un jurnalisti cümə günü X platformasında yazıb ki, İran həftənin əvvəlində Hörmüz boğazında əlavə minalar yerləşdirib. Bu məlumat ABŞ-ın müdafiə naziri Pit Heqsetin belə addımların atəşkəsin pozulması hesab ediləcəyi barədə xəbərdarlığından sonra yayılıb.
Hörmüz boğazı qlobal neft və qaz daşımalarının təxminən beşdə birinin keçdiyi əsas marşrutdur. İran ABŞ və İsrailin fevral ayında endirdiyi zərbələrdən sonra boğazı faktiki olaraq bağlayıb.
Təkliflə bağlı narahatlıqlar Çindən gələn zəif iqtisadi göstəriciləri kölgədə qoyub. Həftəsonu açıqlanan məlumatlar ölkədə sənaye fəaliyyətinin dayanma nöqtəsinə yaxınlaşdığını göstərib. İxracın azalması və xərclərin artması dünyanın ikinci ən böyük iqtisadiyyatının inkişaf tempinin zəiflədiyi ilə bağlı narahatlıqları artırıb.
“Goldman Sachs” bazar günü yayımladığı hesabatda bildirib ki, Çin və Avropada zəif neft tələbi dördüncü rüb üçün Brent üzrə 90 dollar, WTI üzrə isə 83 dollar qiymət proqnozları üçün əsas aşağı risk olaraq qalır. Bununla yanaşı, Yaxın Şərqdə təkliflə bağlı mümkün fasilələr qiymətlərin daha da yüksəlməsinə səbəb ola bilər.
