Azəri-Çıraq-Günəşli (AÇG) yataq blokunda 2026-cı ilin ilk yarısında gündəlik orta neft hasilatı 323 min barel təşkil edib. Bu, ötən ilin eyni dövründəki 327 min barellə müqayisədə 1,2% azalma deməkdir. Bununla belə, yataqda sərbəst təbii qaz hasilatına başlanılıb, qazma fəaliyyətləri genişlənib və əsaslı məsrəflər nəzərəçarpacaq dərəcədə artıb.
Banker.az bunu “BP Azərbaycan”ının rüblük hesabatına istinadən xəbər verir.
2026-cı ilin birinci yarısında AÇG üzrə fəaliyyətlərə təqribən 268 milyon dollar əməliyyat məsrəfi və 733 milyon dollar əsaslı məsrəf xərclənib. Birinci rüblə müqayisədə əməliyyat məsrəfləri 134 milyon dollardan 268 milyon dollara, əsaslı məsrəflər isə 363 milyon dollardan 733 milyon dollara yüksəlib. Lakin bu artım yarımillik dövrün iki rübü əhatə etməsi ilə bağlı olduğundan, rüblük orta göstəriciyə baxdıqda əməliyyat xərcləri faktiki olaraq dəyişməyib, əsaslı məsrəflər isə ikinci rübdə bir qədər artıb.
Ötən ilin ilk yarısı ilə müqayisədə isə əməliyyat məsrəfləri 259 milyon dollardan 268 milyon dollara, yəni 3,5%, əsaslı məsrəflər 558 milyon dollardan 733 milyon dollara, yaxud 31,4% artıb. Beləliklə, AÇG-də əsas kapital qoyuluşlarının həcmi hasilatın nisbətən sabit qalmasına baxmayaraq əhəmiyyətli dərəcədə yüksəlib.
Hasilat 59 milyon bareldə qalıb
2026-cı ilin ilk altı ayında AÇG-dən ümumilikdə təxminən 59 milyon barel, yaxud 8 milyon ton neft hasil edilib. Gündəlik orta hasilat 323 min barel olub.
I rübdə gündəlik orta hasilat 325 min barel təşkil etmişdi. II rübdə hasilat bir qədər aşağı deyil, əksinə təxminən 330 min barelə yüksəlib. İlk yarımillik göstəricinin 59 milyon barel olması isə ötən ilin eyni dövründəki 59 milyon barellə faktiki olaraq eyni həcmdə hasilat deməkdir.
2025-ci ilin ilk yarısında platformalar üzrə gündəlik hasilat Çıraqda 21 min, Mərkəzi Azəridə 86 min, Qərbi Azəridə 75 min, Şərqi Azəridə 42 min, Dərinsulu Günəşlidə 54 min, Qərbi Çıraqda 24 min və ACE-də 25 min barel olub. 2026-cı ilin ilk yarısında isə müvafiq göstəricilər 19,3 min, 88 min, 73,3 min, 45 min, 47 min, 24 min və 26,4 min barel təşkil edib.
Beləliklə, hasilatın strukturunda da müəyyən dəyişiklik baş verib. Çıraq və Dərinsulu Günəşlidə hasilat azalıb, Mərkəzi Azəri, Şərqi Azəri və ACE-də isə artıb. Ən böyük azalma Dərinsulu Günəşlidə qeydə alınıb – gündəlik hasilat 54 min bareldən 47 min barelə düşüb.
İyunun sonunda AÇG-də 150 neft hasilat quyusu, 51 su injektor quyusu və 11 qaz injektor quyusu istismarda olub. Birinci rübün sonunda bu göstəricilər müvafiq olaraq 149, 50 və 11 quyu idi. 2025-ci ilin iyunun sonunda isə 143 neft, 46 su və 10 qaz injektor quyusu istismarda olub.
Qazma işləri sürətlənib
2026-cı ilin ilk yarısında AÇG-də 7 neft hasilatı, 3 su injektoru və 2 qaz injektoru quyusu qazılıb tamamlanıb. Bu, ümumilikdə 12 quyudur.
I rübdə 2 neft, 3 su və 1 qaz injektoru quyusu, ümumilikdə 6 quyu tamamlanmışdı. Beləliklə, ikinci rübdə əlavə 5 neft hasilatı quyusu və 1 qaz injektoru quyusu tamamlanıb.
Ötən ilin ilk yarısı ilə müqayisədə də neft hasilatı quyularının qazılması əhəmiyyətli dərəcədə artıb. 2025-ci ilin ilk yarısında 3 neft hasilatı, 3 su injektoru və 1 qaz injektoru quyusu olmaqla ümumilikdə 7 quyu tamamlanmışdı. 2026-cı ilin eyni dövründə isə bu rəqəm 12-yə yüksəlib.
Bu quyulardan Qərbi Azəri platformasından qazılmış C44 neft hasilatı quyusu xüsusi əhəmiyyət daşıyır. C44 Xəzərdə indiyədək qazılmış ilk multilüləli quyu olub və planlaşdırılandan bir ay əvvəl, təhlükəsizlik göstəriciləri yüksək səviyyədə saxlanılmaqla təhvil verilib. Multilüləli texnologiyanın tətbiqi yetkin yataqda neftvermənin maksimumlaşdırılması və hasilatın uzunmüddətli davamlılığının dəstəklənməsi məqsədi daşıyır.
Dövlətə verilən səmt qazı 33% artıb
2026-cı ilin ilk yarısında AÇG-dən Azərbaycan dövlətinə gündə orta hesabla 11 milyon kubmetr, ümumilikdə isə təxminən 2 milyard kubmetr səmt qazı təhvil verilib.
Bu göstərici 2026-cı ilin I rübü ilə müqayisədə gündəlik ifadədə 12 milyon kubmetrdən 11 milyon kubmetrə düşsə də, ötən ilin ilk yarısı ilə müqayisədə əhəmiyyətli artım var. 2025-ci ilin ilk altı ayında dövlətə 1,5 milyard kubmetr səmt qazı verilmişdi. Beləliklə, illik müqayisədə dövlətə təhvil verilən səmt qazının həcmi təxminən 33% artıb.
Hasil edilən səmt qazının dövlətə təhvil verilməyən hissəsi isə lay təzyiqinin saxlanılması məqsədilə yenidən kollektora vurulub.
AÇG kommersiya qazı mərhələsinə keçib
AÇG-də 2026-cı ilin ilk yarısında ən mühüm yeniliklərdən biri sərbəst təbii qazın (STQ) kommersiya hasilatının başlanması olub.
İlk hasilat quyusu 2025-ci ildə Qərbi Çıraq platformasından qazılmış və iki prioritet STQ layını – daha dayaz Qırmakıüstü Qumlu və daha dərin Qırmakıaltı Qumlu lay dəstlərini hədəfləyib.
I rübün məlumatında Qırmakıüstü Qumlu layından ilk qaz hasilatının 2026-cı ilin ikinci yarısında, Qırmakıaltı Qumlu layından isə ilkin hasilatın birinci yarıda başlanmasının planlaşdırıldığı bildirilirdi. Artıq I yarımillik nəticələrinə görə Qırmakıaltı Qumlu lay dəstində ilk STQ hasilatı başlanıb. İlkin hasilat həm də quyuda və lay dəstində sınaq işlərini əhatə edir.
Quyudan hasil olunan qaz və kondensat mövcud AÇG neft-qaz infrastrukturu ilə Səngəçal terminalına göndərilir. Bu isə yeni qaz layihəsi üçün mövcud infrastrukturdan istifadə etməyə imkan verir.
Bundan başqa, ilk STQ hasilat quyusunda Qırmakıaltı Qumlu lay dəstinin dibində neft halqası da aşkar edilib. Həmin neft halqasının qiymətləndirilməsi üçün Dərinsulu Günəşli platformasından ilk neft halqası quyusunun qazılmasına may ayında başlanılıb və qazma işlərinin ilin ikinci yarısında başa çatması gözlənilir.
CAGE layihəsi sentyabrda tamamlanmalıdır
Mərkəzi Azəri platformasında qazın yenidən laylara vurulması gücünün artırılması məqsədilə həyata keçirilən Mərkəzi Azəri Qaz Genişləndirilməsi (CAGE) layihəsinin icrasına 2026-cı ilin yanvarında başlanılıb.
Layihə çərçivəsində platformadakı mövcud dörd qazvurma kompressorunun daxili rotasiya blokları və köməkçi hissələri modernləşdirilib. İşlər hasilatın dayandırılmasına və əlavə qazın məşəldə yandırılmasına ehtiyac olmadan həyata keçirilib.
Layihə üzrə digər modifikasiyaların avqust ayında planlaşdırılmış profilaktik işlər zamanı aparılması, yekun işlərin tamamlanmasından sonra isə CAGE layihəsinin sentyabrda başa çatdırılması gözlənilir.
Dərinsulu Günəşlidə sualtı müdaxilələr genişlənib
AÇG-nin Dərinsulu Günəşli sahəsində quyular üzrə sualtı müdaxilə proqramı da sürətləndirilib. I rübün sonunda ilk quyuda sualtı müdaxilə işi tamamlanmışdı. İlk yarımillikdə isə artıq beş quyuda belə işlər uğurla başa çatdırılıb, altıncı quyuda əməliyyatlar davam edir.
Bundan əlavə, AÇG-də 2025-ci ildə əldə edilmiş 4D yüksək dəqiqlikli dənizdibi qovşaqlarla seysmik tədqiqat məlumatlarının emalı 2026-cı ilin ilk yarısında tamamlanıb. I rübdə bu proses hələ davam edirdi.
Xatırladaq ki, AÇG-də iştirak paylarının strukturu da son bir ildə dəyişib. 2025-ci ilin ilk yarısında SOCAR-ın layihədəki payı 31,65%, Itochu-nun payı isə 3,65% olduğu halda, 2026-cı ilin ilk yarısında SOCAR-ın payı 35,30%-ə yüksəlib və Itochu artıq iştirakçılar sırasında yer almır. Beləliklə, SOCAR-ın AÇG-də payı 3,65 faiz bəndi artaraq bp-nin 30,37%-lik payını da ötüb və SOCAR layihənin ən böyük payçısına çevrilib. Digər iştirakçıların paylarında isə dəyişiklik olmayıb: bp – 30,37%, MOL – 9,57%, INPEX – 9,31%, ExxonMobil – 6,79%, TPAO – 5,73% və ONGC Videsh – 2,92%. AÇG üzrə Hasilatın Pay Bölgüsü haqqında Sazişin podratçı tərəfləri adından “BP Exploration (Caspian Sea) Limited” şirkəti operatordur.
