Beynimizi nə ilə yükləməliyik: İnformasiya istehlakının 5 strategiyası

Bloger Kris Beyli istehlak etdiyimiz kontentin şəxsiyyətimizə və həyatımızın formalaşmasına təsirini izah edir

İstehlak etdiyimiz məlumatların keyfiyyəti və məzmunu vacibdir. Bu, şəxsiyyətimizin demək olar ki, bütün aspektlərinə təsir göstərir, o cümlədən:

– nə haqda düşünürük,

– necə düşünürük,

– ətrafımızda nələrə diqqət edirik,

– verdiyimiz qərarların keyfiyyəti,

– nə dərəcədə düzgün işləyirik,

– şəxsi həyatımızın zənginliyi, 

– nə qədər ideya generasiya etmişik, 

– başqalarını nə dərəcədə nəzərə alırıq. 

Bir sözlə, söhbət istehlak etdiyimiz şeylərdən gedirsə, faydalı həmişə maraqlı demək deyil. Bunu göstərmək üçün məlumatları faydalılıq baxımdan müxtəlif növlərə bölmək olar:

Faydalı məlumatlar adətən çox vacib və maraqsız olur. Məsələn, kitablar, jurnallar, onlayn-kurslar və akademik söhbətlər. Bu kateqoriyadakı informasiya tətbiqidir, dəqiqdir və uzun müddət ərzində aktuallığını itirmir. 

Balanslaşdırılmış məlumatlar daha az faydalı, lakin maraqlı olur. Məsələn, sənədli filmlər, TED-dəki çıxışlar və populyar psixologiya kitabları. 

Və nəhayət, üçüncü qrup – həm əyləncəli, həm demək olar ki, tamamilə faydasız məlumatlar (amma çox maraqlı). Məsələn, YouTube-dakı videolar, podkastlar, romanlar, tok-şoular və sosial şəbəkələr. 

İstehlak etdiyimiz hər bir şey bu kateqoriyalardan birinə aiddir. Faydalı məlumatlara enerjiniz çox olduqda, balanslaşdırılmış məlumatlara daha az enerjiniz olduqda, əyləncəli məlumatlara isə heç nəyi düşünmək istəmədiyiniz təqdirdə müraciət etmək lazımdır. Əlbəttə ki, əyləncəli informasiyanın payı daha az olmalıdır. Unutmayın ki, enerjini bərpa etməyin digər yolları var. 

Əgər elədirsə, bunu öz xeyrimizə necə istifadə edə bilərik? Vaxtınızın çox hissəsini nəyə xərclədiyinizi bilmək və daha çox faydalı məlumatlar əldə etmək vacibdir. 

Bunu etməyin saysız-hesabsız yolu var. Məsələn:

1. Diqqətinizə qiymət verməyə çalışın. Audio kitabların, podkastların və TV şouların mahiyyəti ilə tanış olun. Sizcə, onlara bu qədər vaxt ayırmağa dəyərmi?

2. Həyatınıza gətirə biləcəyiniz dəyərli şeylər haqqında düşünün. Hansı bacarığa hələ yiyələnməmisiniz? Hansı mövzu sizə həmişə maraqlı olub? Bəlkə vaxtınızı sosial mediaya xərcləmək əvəzinə, onlardan birini seçib edəsiniz?

3. Avtopilot rejimində hansı kontenti istehlak etdiyinizə diqqət yetirin? Bu, adətən az faydalı, lakin çox maraqlı olan informasiya üçün aktualdır. Çalışın sizin üçün vacib olan bilik və bacarıqlara güvənəsiniz.

4. Qəsdən istirahət edin. Yalnız faydalı məlumatlar istehlak etsəniz, robota dönəcəksiniz. Boşluqdan daha çox zövq almaq üçün bunu qəsdən edin. Serialın neçə seriyasına baxacağınızı əvvəlcədən planlaşdırın və bu halda özünüzü günahkar hiss etməyəcəksiniz. 

İki eyni informasiya vahidi yoxdur. Dünyaya olan baxış keçmişdə aldığımız informasiya hesabına formalaşır. Bütün bu strategiyalar vaxt keçirməyin və eyni zamanda diqqətin keyfiyyətini artırmağın əla yoludur.