Mənbələrin məlumatına görə, SpaceX-in 75 milyard dollarlıq ilkin kütləvi səhm yerləşdirməsini (IPO) təşkil edən anderrayterlərə Çin və Honkonq investorlarının sifarişlərini qəbul etməmək tövsiyə olunub. Qərar ABŞ-nin kritik əhəmiyyət kəsb edən texnologiyaların ixracına tətbiq etdiyi məhdudiyyətlərlə əlaqələndirilir.
Əməliyyata rəhbərlik edən banklar anderrayter sindikatına daxil olan digər maliyyə institutlarını Honkonq və Çin müştərilərinin, o cümlədən fərdi bankçılıq xidmətlərindən istifadə edən investorların yerləşdirmə prosesindən kənarlaşdırılması barədə məlumatlandırıblar.
Məsələyə yaxın mənbələr bildiriblər ki, bu addım tənzimləyici risklər və normativ tələblərə əməl olunması ilə bağlı çətinliklərlə izah olunur.
Bəzi mənbələrin sözlərinə görə, bankların rəhbərliyi bu qərarı ABŞ-nin beynəlxalq silah ticarəti qaydalarına (ITAR) əsaslanaraq qəbul edib. Həmin qaydalar müdafiə texnologiyalarının və müvafiq məlumatların ixracını tənzimləyir.
IPO-nun aparıcı təşkilatçıları olan Goldman Sachs və Morgan Stanley məsələ ilə bağlı sorğulara dərhal cavab verməyiblər. SpaceX nümayəndələrindən də şərh almaq mümkün olmayıb.
Cümə günü SpaceX-in internet saytı Honkonq və Şanxaydan daxil olan istifadəçilər üçün əlçatmaz olub. Sayta giriş zamanı həmin regionlardan olan IP ünvanları üçün girişin məhdudlaşdırıldığını göstərən xəta mesajı görünüb.
Son illərdə ABŞ-nin texnologiya və süni intellekt şirkətləri Çin investorlarından kapital cəlb etməyə daha ehtiyatla yanaşmağa başlayıblar. Bu, tənzimləyici nəzarətin güclənməsi, həmçinin milli təhlükəsizlik və məlumatların qorunması ilə bağlı narahatlıqlarla əlaqələndirilir.
Dövlət sifarişlərinə iddia edən və ya həssas sektorlarda fəaliyyət göstərən şirkətlər ABŞ hakimiyyətinin əlavə yoxlamalarına səbəb ola biləcək investorların səhmdar strukturunda iştirakını məhdudlaşdırmağa çalışırlar.
Bu tendensiya əvvəlki onillikdə müşahidə olunan vəziyyətdən kəskin şəkildə fərqlənir. Həmin dövrdə Çin vençur fondları, özəl kapital şirkətləri, ailə ofisləri və varlı investorlar Silikon Vadisinin startaplarına fəal şəkildə sərmayə yatırırdılar.
Lakin ABŞ və Çin arasında geosiyasi gərginliyin artması nəticəsində şirkət təsisçiləri və anderrayterlər IPO öncəsi səhmdar strukturunu formalaşdırarkən daha seçici davranmağa başlayıblar. Bəzi şirkətlər Çin investorlarını tamamilə kənarda saxlayır, digərləri isə onların kapitaldakı payını əhəmiyyətli dərəcədə azaldırlar.
