Dünya mərkəzi banklarının ehtiyatlarında qızılın payı 2025-ci ilin yekunlarına görə 27%-ə yüksələrək ilk yeri tutub. ABŞ Xəzinədarlıq istiqrazlarının (US Treasuries, UST) payı 22%-ə enib, avronun payı isə 15% səviyyəsində qalıb. Bu məlumatlar Avropa Mərkəzi Bankının (ECB) iyunun 2-də dərc etdiyi “Avronun beynəlxalq rolu” adlı hesabatda yer alıb.
2024-cü ildə UST 25%-lik payla ehtiyatlarda ilk yerdə idi, qızıl isə 20%-lə ikinci yeri tuturdu. 2023-cü ildə də ABŞ istiqrazlarının üstünlüyü daha nəzərəçarpan olub — onların payı 26%, qızılın payı isə 16% təşkil edib. Avronun payı isə bütün bu dövrdə 15–16% səviyyəsində sabit qalıb. Bununla yanaşı, dünya mərkəzi banklarının ehtiyatlarında ABŞ dolları ilə nominallaşdırılmış bütün aktivlərin — həm UST-lərin, həm də digər dollar aktivlərinin ümumi payı 42% təşkil edir.
ECB qeyd edir ki, qızılın ümumi valyuta ehtiyatlarındakı payının artması əsasən son üç ildə qızılın qiymətinin kəskin yüksəlməsi ilə bağlıdır. Qızılın qiyməti 2023-cü ildə bir unsiya üçün 1830 dollardan 2026-cı ildə 4500 dollara qədər yüksələrək təxminən üç dəfə artıb. Bu da qızıl portfellərinin dəyərini ABŞ istiqrazları və avro aktivləri ilə müqayisədə əhəmiyyətli dərəcədə artırıb.
ECB prezidenti Kristin Lagard bildirib ki, geosiyasi gərginlik mərkəzi bankların qızıla yüksək tələbatını dəstəkləməyə davam edir.
“Financial Times” yazır ki, mərkəzi bankların qızıl alışları 2022–2024-cü illərdə ardıcıl olaraq ildə 1000 tondan çox olub və yalnız 2025-ci ildə 850 tona qədər bir qədər zəifləyib. 2022-ci ildən bəri qızılın ən böyük alıcıları isə China, Poland, Turkey və India mərkəzi bankları olub.
