İlon Maskın SpaceX şirkəti bu ilin sonlarına gözlənilən IPO-dan dərhal sonra əsas fond indekslərinə sürətlə daxil olmaq imkanını nəzərdən keçirir. Wall Street Journal yazır ki, bu yaxınlarda xAI ilə birləşən SpaceX-in IPO üzrə məsləhətçiləri indeks provayderləri ilə metodologiyada dəyişiklikləri müzakirə edirlər. Məqsəd yeni emitentlərin standart müddətlərdən daha tez indekslərə daxil ola bilməsidir.
Adətən şirkətlər Nasdaq-100 və ya S&P 500 indekslərinə daxil edilməzdən əvvəl bir neçə ay, bəzən isə bir ilə qədər gözləməli olurlar. Bu müddət bazara səhmlərin kifayət qədər likvid olub-olmadığını və indeks fondları tərəfindən iri həcmli alışlara kəskin qiymət dalğalanmaları olmadan tab gətirib-gətirməyəcəyini yoxlamaq imkanı verir. SpaceX isə bu gecikməni minimuma endirərək mövcud səhmdarlar üçün likvidliyi daha tez təmin etməyə çalışır.
Nasdaq artıq “sürətli daxilolma” mexanizmini daxili müzakirəyə çıxarıb. Bu mexanizmə görə, bazar kapitallaşması Nasdaq-100 iştirakçıları arasında ilk 40-lığa düşən şirkətlər IPO-dan cəmi 15 ticarət günü sonra indeksə daxil ola bilərlər. Hazırda qüvvədə olan minimum müddət isə üç aydır. Mövcud qiymətləndirmələrə görə, bu meyara SpaceX, eləcə də potensial debütantlar olan OpenAI və Anthropic uyğun gələ bilər.
SpaceX-in 2025-ci ilin dekabrında keçirilən özəl investisiya raundunda son qiymətləndirilməsi təxminən 800 mlrd dollar olub. Birləşmiş şirkət isə 1,25 trln dollardan yuxarı kapitallaşma hədəfləyir (təxminən 1 trln dollar SpaceX, 250 mlrd dollar isə xAI). Ümumilikdə şirkət 50 mlrd dollara qədər vəsait cəlb etməyi planlaşdırır. Bu həcmdə yerləşdirmə ABŞ tarixində ən iri IPO ola bilər.
SpaceX-in IPO-su genişmiqyaslı bank sindikatı tələb edəcək. Müqayisə üçün, Alibaba-nın 2014-cü ildəki IPO-su (25 mlrd dollar) ABŞ, Avropa və Asiyadan 35 anderrayter tərəfindən həyata keçirilmişdi. Hazırda əsas rollar Uoll-Stritin ən iri bankları – Bank of America, Goldman Sachs, JPMorgan və Morgan Stanley – arasında bölüşdürülüb.
IPO-nun yekun parametrləri hələ təsdiqlənməyib və dəyişə bilər. Bloomberg mənbələrinə görə, SpaceX həmçinin səhmlərin əhəmiyyətli hissəsini pərakəndə investorlar üçün ayırmağı nəzərdən keçirir. Bu seqmentdə əsas rol uğrunda Robinhood Markets mübarizə aparır. Daha əvvəl biz Avropadakı Robinhood istifadəçilərinin xüsusi rəqəmsal reyestr (digital ledger) vasitəsilə, komissiyasız şəkildə, ABŞ-ın təxminən 200 açıq şirkətinin səhmlərinə və populyar ETF-lərə bağlanmış tokenlərə çıxış əldə etməsi barədə ətraflı yazmışdıq.
