Həftənin əvvəlində Venesuelanın 2026-cı ildə ödəniş müddəti başa çatan dövlət istiqrazlarının qiyməti kəskin artıb — 32,5 sentdən 42 sentə yüksəlib. Rəsmi olaraq 2022-ci ildə ödənilmiş hesab olunan dövlət neft şirkəti “Petróleos de Venezuela”nın qiymətli kağızları da nəzərəçarpacaq dərəcədə bahalaşıb — onların qiyməti 38 sentə yaxınlaşıb. Bu dinamika həm illərlə silinmələrdən sonra bu aktivləri saxlayan investorlar, həm də minimum qiymətlərlə bu kağızlara daxil olmuş problemli borc (distressed debt) üzrə ixtisaslaşmış fondlar üçün qazanc gətirə bilər.
“Fidelity” və “T. Rowe Price” da daxil olmaqla iri aktiv idarəçiləri uzun müddət bazar dəyərini demək olar ki, itirmiş Venesuela borcunun əhəmiyyətli həcmdə hissəsini balanslarında saxlayıblar. Pik dövrdə ABŞ investorları bu cür öhdəliklərin təxminən 50 milyard dollarına nəzarət edirdi. Lakin Donald Trampın ilk prezidentliyi dövründə sərt sanksiyalar tətbiq edildikdən sonra bazar iştirakçılarının bir çoxu mövqelərdən çıxaraq zərərləri reallaşdırdı.
Bununla yanaşı, bəzi investorlar itkilərin heç olmasa bir hissəsini zamanla kompensasiya etmək ümidi ilə mövqelərini saxladılar. Bazar iştirakçılarının qiymətləndirməsinə görə, son vaxtlar Venesuela istiqrazlarının gündəlik dövriyyəsi təxminən 500 milyon dollara çatıb. 2023-cü ildə sanksiya rejiminin qismən yumşaldılmasından sonra ixtisaslaşmış fondlar bu kağızları nominaldan simvolik payla aktiv şəkildə almağa başlayıb və həmin vaxtdan bəri ayrı-ayrı buraxılışların dəyəri bir neçə dəfə artıb.
“Investorların əhval-ruhiyyəsi getdikcə daha müsbət olur”, — “Greylock Capital Management”in rəhbəri Hans Humes bildirib. Onun sözlərinə görə, bazar ölkəni getdikcə potensial olaraq yüksək gəlirlilik mənbəyi kimi qəbul edir.
Bununla belə, risklər yüksək olaraq qalır. Venesuela faktiki olaraq artıq təxminən on ildir ki, borclanma bazarlarından kənarda qalıb. Kapitala çıxışın bərpası üçün ölkəni, ümumi həcmi təxminən 100 milyard dollar olan və Çin tələblərini də əhatə edən borc öhdəliklərinin restrukturizasiyası üzrə çətin danışıqlar gözləyir. Ümumi borcun qiymətləndirilməsini 2018-ci ildən bəri hakimiyyətin rəsmi statistika dərc etməməsi də çətinləşdirir.
Bazar ertəsi günü prezident vəzifəsini müvəqqəti icra edən Delsi Rodriges bildirib ki, Karakas Vaşinqtonla qarşılıqlı əlaqəyə hazırdır və Amerika tərəfinə müvafiq təklif göndərə bilər. “JPMorgan” analitikləri bazar günü qeyd ediblər ki, siyasi sabitlik qorunarsa, növbəti mərhələ rəsmi diplomatik kanalların bərpası, ardınca isə borcun restrukturizasiyası parametrlərinin müzakirəsi ola bilər.
