BƏƏ hakimiyyəti ötən həftə İranla müharibə fonunda böhranın daha da dərinləşəcəyi halda maliyyə baxımından “xilas halqası” ilə bağlı ABŞ administrasiyası ilə danışıqlar aparıb. The Wall Street Journal yazır ki, görüşdə ölkənin Mərkəzi Bankının sədri Xalid Məhəmməd Balama, ABŞ-ın maliyyə naziri Skott Bessent və Federal Ehtiyat Sisteminin nümayəndələri iştirak ediblər. Söhbət kreditdən yox, əvvəlcədən təsdiqlənmiş valyuta svopundan gedir.
BƏƏ nümayəndələri mövcud vəziyyəti kritik hesab etmirlər və bu müraciəti sırf qabaqlayıcı addım kimi təqdim edirlər. Amma eyni zamanda vurğulayırlar ki, ölkə İranın zərbələri nəticəsində ciddi ziyan görüb.
“Onlar həmçinin hesab edirlər ki, prezident Trampın İrana hücum qərarı onların ölkəsini dağıdıcı münaqişəyə cəlb edib və bu münaqişənin nəticələri hələ də tam aradan qalxmayıb”, — WSJ mənbələrinə istinadən yazır. “Onlar ABŞ rəsmilərinə bildiriblər ki, əgər BƏƏ-yə dollar çatmasa, əməliyyatlarda yuan və ya başqa valyutalardan istifadə etməyə məcbur olacaqlar”.
Bu, dollar üçün bir təhdiddir. Çünki dollar əsas qlobal valyuta statusunu, o cümlədən neft kontraktlarının böyük hissəsinin məhz bu valyutada bağlanması sayəsində qoruyub saxlayır. Neftdolların yerini niyə neftyuanın tuta biləcəyi və bunun nə qədər tez baş verə biləcəyi barədə biz yaxınlarda ayrıca yazmışdıq.
Qəzet qeyd edir ki, BƏƏ-nin Federal Ehtiyat Sistemi ilə svop sazişi yoxdur və tənzimləyicinin komitəsinin belə bir müraciəti təsdiqləyib-təsdiqləməyəcəyi də aydın deyil. Bu alət əsasən ABŞ-a iqtisadi baxımdan daha yaxın ölkələrlə işlədilir. Buraya Meksika, Kanada, Braziliya, Avropa İttifaqı və yaxınlarda Argentina daxildir.
Bu niyə vacibdir?
Ötən həftə Financial Times yazmışdı ki, ABŞ ilə İran arasında atəşkəsdən yararlanan Fars körfəzi monarxiyaları iri həcmdə dövlət borcu üzrə özəl yerləşdirmələr həyata keçiriblər. Bundan başqa, həmin ölkələrin dövlət bankları da borc öhdəliklərini bazara çıxarıblar.
Əmirlik dirhəmi dollara bağlıdır və 270 milyard dollarlıq ehtiyatlarla təmin olunur. Bununla belə, müharibə kapital qaçışı, bazar volatilliyi və digər mənfi amillər səbəbindən milli valyutanın mövqelərini sarsıdıb.
