Meta-nın rəhbəri Mark Zukerberq şirkətin bloqunda esse dərc edib. O, superintellektdən “hamının həyatını yaxşılaşdırmaq üçün ən yaxşı şəkildə necə istifadə etməyin” mümkün olduğuna dair baxışını təqdim edib.
Zukerberq iki yanaşmanı qarşı-qarşıya qoyur. Birinci yanaşmada qabaqcıl süni intellekt modelləri məhdud sayda institutun nəzarətində olur və həmin qurumlar bu texnologiyadan “ən yaxşı şəkildə” necə istifadə edilməli olduğuna qərar verirlər. İkinci, mərkəzsizləşdirilmiş yanaşmada isə superintellektə hər kəs çıxış əldə edir.
Onun sözlərinə görə, Meta məhz ikinci yanaşmaya üstünlük verir.
“Superintellekti mərkəzləşdirmək əvəzinə, onu geniş şəkildə yaymalı və hər bir insana bu texnologiyanı idarə etmək imkanı verməliyik. Bu, insanların öz potensiallarını üzə çıxara, maraqlarını həyata keçirə və həyatlarını yaxşılaşdıra biləcəkləri yeni şəxsi inkişaf dövrünün başlanğıcı ola bilər”, — Zukerberq bildirib.
Meta rəhbəri şirkətin süni intellekt məhsullarını inkişaf etdirərkən əsaslanmaq istədiyi bir neçə prinsipi də açıqlayıb.
Şəxsi süni intellekt agenti
Zukerberqin təsvir etdiyi əsas ideyalardan biri istifadəçini, onun məqsədlərini və kontekstini “anlayan” universal şəxsi süni intellekt agentidir.
Nəzərdə tutulan konsepsiyaya görə, belə agent istifadəçiyə karyera, maliyyə, gündəlik həyat, hobbilər və digər sahələrdə kömək etməlidir. Eyni zamanda onun məxfiliyi messencerlərdəki başdan-başa şifrələmə səviyyəsinə yaxın olmalıdır.
“Məsələn, mənim agentim maraqlı məlumatları seçib göstərir və ideyalarımın prototiplərini hazırlamağa kömək edir. O, yuxumu izləməklə, məşqlərimi müşahidə etməklə və mənə geribildirim verməklə sağlamlığımı qorumağa da kömək edir”, — Zukerberq qeyd edib.
Onun fikrincə, süni intellekt biznes qurmağa başlamaq üçün mövcud maneələri kəskin şəkildə azaltmalı və iqtisadi artımı sürətləndirməlidir.
Təhsil sahəsində isə hər bir insan istənilən fənn üzrə “doktorluq dərəcəsinə malik repetitor” və “sonsuz səbirli” müəllim əldə edə bilməlidir.
Süni intellektə çıxış pulsuz olmalıdır
Zukerberq hesab edir ki, bütün bu imkanlara çıxış pulsuz olmalıdır.
Daha çox hesablama resursuna və ya hesablama güclərinə prioritet çıxışa ehtiyacı olan istifadəçilər üçün isə “hərrac mexanizmi” tətbiq edilə bilər.
Onun fikrincə, bu mexanizm hesablama güclərinin qiymətini “mümkün qədər aşağı” saxlamağa, eyni zamanda resursları “insanların kollektiv şəkildə ən dəyərli hesab etdiyi” istiqamətlərə yönəltməyə imkan verə bilər.
İş yerləri və süni intellekt
Zukerberq süni intellektin inkişafı ilə bağlı risklərə də toxunub. Bunların arasında iş yerlərinin itirilməsi, kibertəhlükəsizlik problemləri və dövlətlər tərəfindən texnologiyadan sui-istifadə ehtimalı var.
O etiraf edir ki, avtomatlaşdırmanın genişlənməsi əmək bazarında uyğunlaşma tələb edə bilər. Bununla belə, süni intellektin ilk növbədə insanları əvəz etmək üçün istifadə olunmasını tələb edən hər hansı qaydanın olmadığını vurğulayır.
Zukerberqin fikrincə, süni intellekt iş yerlərinin ixtisarı üçün deyil, insanların imkanlarını genişləndirmək üçün tətbiq edilərsə, ümumi məşğulluq səviyyəsi qoruna və hətta arta bilər.
Kibertəhlükəsizlikdə sərt məhdudiyyətlərə qarşıdır
Meta rəhbəri qabaqcıl süni intellekt modellərinə çıxışın sərt şəkildə məhdudlaşdırılmasına da qarşı çıxır.
Onun fikrincə, inkişaf etmiş alətlərin geniş yayılması əksər hallarda kibertəhlükəsizliyi zəiflətməkdən daha çox gücləndirir.
Zukerberq buna nümunə kimi şirkətlərin açıq modellərdən təhlükəsizlik boşluqlarını aradan qaldırmaq üçün istifadə etdiyi son hadisələri göstərib.
O, həmçinin aparıcı süni intellekt şirkətlərini yalnız yekun modelləri deyil, təlim prosesi zamanı yaranan aralıq versiyaları da paylaşmağa çağırıb.
Bundan əlavə, zərərli istifadə cəhdləri aşkarlandıqda şirkətlərin hüquq-mühafizə orqanları ilə əməkdaşlıq etməli olduğunu bildirib.
Dövlətlə vətəndaş arasında güc balansı
Zukerberqin diqqət çəkdiyi digər təhlükə dövlətlə vətəndaşlar arasında güc balansının pozulmasıdır.
Onun fikrincə, hakimiyyətin vətəndaşlarla müqayisədə nəzarət üçün qeyri-mütənasib dərəcədə daha çox alət əldə etməsi azadlıqlar üçün risk yarada bilər.
“Azadlığı qorumaq” üçün superintellekt ilk növbədə institutları deyil, fərdi insanı gücləndirməlidir.
Məhz buna görə o, şəxsi süni intellekt agentləri üçün “tam məxfi rejim” ideyasını irəli sürür. Belə rejimdə nə Meta, nə də başqa şirkət istifadəçinin məlumatlarını görə bilməməlidir.
Superintellekt özünü təkmilləşdirməyə başlasa nə olacaq?
Zukerberq ekzistensial risklərdən danışarkən süni intellektin rekursiv şəkildə özünü təkmilləşdirmək qabiliyyətini də qeyd edib.
O etiraf edir ki, dünya üzrə hesablama resurslarının böyük hissəsini özünü optimallaşdırmağa yönəldən sistem “qorxduğumuz həmin superintellektə” çevrilə bilər.
Zukerberqin fikrincə, bunun qarşısını almaq üçün qlobal hesablama infrastrukturu süni intellekt şirkətləri və bulud provayderləri arasında bölüşdürülməlidir.
Bu şirkətlər hesablama güclərinin böyük hissəsini modellərin avtonom şəkildə özünü inkişaf etdirməsinə deyil, insanların tapşırıqlarının yerinə yetirilməsinə ayırmağı öhdələrinə götürməlidirlər.
“Ən böyük texnoloji sıçrayış”
Essesinin sonunda Zukerberq superintellekt dövrünü “həyatımızın ən mühüm texnoloji sıçrayışı” adlandırıb.
Onun fikrincə, düzgün prinsiplər seçilərsə, süni intellekt insanlara “dünyanı istədikləri kimi qurmağa” kömək edə bilər.
