İnvestorların enerji şokunun iqtisadi təsirləri ilə bağlı artan narahatlıqlar fonunda ABŞ valyutasına üz tutması və əsas iqtisadiyyatlarda monetar siyasət trayektoriyalarının fərqlənməsini qiymətləndirməsi nəticəsində dollar çərşənbə günü iki həftənin ən yüksək səviyyəsinə çatıb.
Banker.az bunu Reuters agentliyinə istinadən xəbər verir.
ABŞ və İran çərşənbə günü son həftələrin ən ciddi qarşılıqlı atəş mübadiləsindən sonra yenidən müharibə vəziyyətinə yaxınlaşıblar.
Dollar adətən neft qiymətlərinin yüksəlməsindən faydalanır. Bunun səbəbi ABŞ iqtisadiyyatının bir çox digər iri iqtisadiyyatlarla müqayisədə enerji şoklarına daha az həssas olmasıdır. Bu isə avro və yen kimi valyutaların hesabına dollara tələbi artırır.
Əksər iqtisadçılar Avropa Mərkəzi Bankının gələn həftə gözlənilən faiz artımından sonra sərtləşdirmə dövrünün sonuna yaxınlaşacağını düşünürlər. Federal Ehtiyat Sistemi isə 2027-ci ildə monetar siyasəti yenidən sərtləşdirmək məcburiyyətində qala biləcəyi riskinin artması ilə üzləşir.
“Biz ECB-nin faiz artımı dövrünü ilin sonuna qədər başa çatdıracağını, Federal Ehtiyat Sisteminin isə məhz həmin vaxt faizləri artırmağa başlayacağını gözləyirik”, — Böyük Britaniyada yerləşən qlobal aktivlərin idarə edilməsi və investisiya şirkəti “Schroders”in baş iqtisadçısı Corc Braun bildirib.
“Bu, faiz fərqini dolların xeyrinə genişləndirməli və ilin sonuna doğru avronun zəifləməsinə gətirib çıxarmalıdır”, — o əlavə edib.
Braun bildirib ki, “Schroders” avronun zəifləməsinə hesablanmış mövqedədir və vahid Avropa valyutasının ilin sonuna qədər dollar qarşısında 1,10 səviyyəsinə enəcəyini gözləyir.
Bununla belə, inflyasiya və ABŞ-ın fiskal trayektoriyası ilə bağlı narahatlıqlar nəticəsində ABŞ dövlət istiqrazlarının satılması dollara təzyiq göstərə bilər. Artan borc səviyyəsi və davamlı qiymət təzyiqləri ABŞ aktivlərinin uzunmüddətli cəlbediciliyinə dair şübhələri artırır.
Yen və avro da daxil olmaqla bir sıra valyutalar qarşısında dolların dəyərini ölçən dollar indeksi 0,11% artaraq 99,76-ya yüksəlib. İndeks daha əvvəl 99,808 səviyyəsinə çataraq 17 avqustdan bəri ən yüksək göstəricisini qeydə alıb.
Avro isə 0,16% ucuzlaşaraq 1,1575 dollara düşüb. Sessiya ərzində avro 1,1570 dollara qədər geriləyərək 20 avqustdan bəri ən aşağı səviyyəsini görüb.
ABŞ-ın 10 illik etalon dövlət istiqrazlarının gəlirliliyi 4,812%-ə qədər yüksələrək 2023-cü ilin noyabrından bəri ən yüksək həddinə çatıb, daha sonra isə 4,804%-ə geriləyib.
Yaponiyanın 10 illik etalon istiqrazlarının gəlirliliyi də çərşənbə günü yüksəlişini davam etdirərək 3,01%-ə çatıb. Göstərici çərşənbə axşamı son 30 ildə ilk dəfə 3% həddinə yüksəlmişdi.
CME Group-un FedWatch alətinə əsasən, bazarlar hazırda Federal Ehtiyat Sisteminin sentyabrda faiz artımı etməsi ehtimalını 70% qiymətləndirirlər. Bir həftə əvvəl bu ehtimal təxminən 40% idi.
Dollar 160 yen həddinin aşağısına gerilədi
Yapon yeni dollar qarşısında 0,45% möhkəmlənərək bir dollar üçün 159,50 yenə yüksəlib. Bundan əvvəl yen iyulun 31-dən bəri ən aşağı səviyyəsinə qədər zəifləmişdi.
Məzənnə psixoloji baxımdan mühüm hesab olunan 1 dollar = 160 yen səviyyəsinin bir qədər yuxarısında qalır. Bazarlar Yaponiya Bankının gələcək faiz siyasətini qiymətləndirirlər.
Yaponiya Bankının rəhbəri Kazuo Ueda bildirib ki, ardıcıl faiz artımları mümkün variantlardan biri ola bilər.
ABŞ Maliyyə naziri Skott Bessent isə Yaponiya Bankının rəhbəri Kazuo Ueda ilə görüşündə yenin zəifləməsinə qarşı mübarizə üçün “qətiyyətli” monetar addımlara güclü dəstək ifadə edib. Bu barədə ABŞ Maliyyə Nazirliyi məlumat yayıb.
İyulun sonunda ABŞ və Yaponiyanın nadir birgə valyuta müdaxiləsi zəif yenə qısamüddətli dəstək vermişdi. Müdaxilə məzənnəni son 40 ilin minimumu olan 1 dollar = 163,99 yen səviyyəsindən uzaqlaşdırmışdı.
Lakin yen həmin müdaxilədən sonra əldə etdiyi möhkəmlənmənin təxminən yarısını artıq itirib.
IG şirkətinin bazar analitiki Toni Saykamor qeydində bildirib:
“Hörmüz boğazında vəziyyət gərginliyini azaltmayınca və bunun nəticəsində neft qiymətlərindəki təzyiq zəifləməyincə, növbəti real koordinasiyalı valyuta müdaxiləsinin baş verməsi ehtimalı çox aşağı görünür.”
Yeni Zelandiya dolları isə ABŞ dolları qarşısında 1,01% ucuzlaşaraq 0,5844 dollara düşüb və 13 avqustdan bəri ən aşağı səviyyəsinə enib.
Bu, ölkənin mərkəzi bankının əsas faiz dərəcəsini 25 baza bəndi artıraraq 2,75%-ə çatdırmasına baxmayaraq baş verib.
Analitiklərin fikrincə, bazar iştirakçıları Yeni Zelandiya Mərkəzi Bankının qərarını gözləniləndən daha az sərt monetar mövqe kimi qiymətləndiriblər.
