ABŞ və İsrailin İrana endirdiyi zərbələrdən sonra investorlar daha etibarlı aktivlərə yönəlib. Nəticədə İsveçrə frankı avroya nisbətdə son on ildən artıq müddətdə ən yüksək səviyyəni yeniləyib, dollar isə beş həftəlik maksimuma yüksəlib.
Artan neft qiymətləri fonunda dollar əsas valyutalara qarşı möhkəmlənib. Bu, svop bazarında treyderləri ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin (FED) bu il faiz dərəcələrini azaltması ilə bağlı gözləntilərini yenidən nəzərdən keçirməyə vadar edib.
Bloomberg dollar indeksi 0,7% artaraq fevralın əvvəlindən bəri ən yüksək səviyyəyə çatıb. Neft qiymətlərinin yüksəlməsi ilə əlaqədar inflyasiya təzyiqlərinin artması nəticəsində svop bazarında treyderlər bu il FED-in faiz dərəcələrini təxminən 59 baza bəndi azaldacağını proqnozlaşdırırlar. Cümə günü bu göstərici 61 baza bəndi idi.
“Macquarie Group”un Sinqapurdakı strateqi Qaret Berri bildirib: “Bu, bazarın neft qiymətləri artmağa davam edərsə və ABŞ-də inflyasiya təzyiqini gücləndirərsə, FED-in faiz endiriminə daha az meylli olacağını gözləməsinin ilkin siqnalı ola bilər”.
Dolların möhkəmlənməsi bazardakı ümumi risk iştahasının azalması ilə dəstəklənib. S&P 500 indeksinin fyuçersləri 1,5% ucuzlaşıb. ABŞ prezidenti Donald Tramp İrana qarşı bombardmanların hədəflərə çatana qədər davam edəcəyini bildirib.
Qızıl istisna olmaqla, dollar bazar ertəsi möhkəmlənən azsaylı “təhlükəsiz liman” aktivlərindən biri olub. Digər aktivlər — ABŞ xəzinədarlıq istiqrazları, Yapon yeni və İsveçrə frankı — zəifləyib.
Asiya ticarət sessiyasında frank avroya qarşı 0,7% bahalaşaraq 0,9030 səviyyəsinə yüksəlib, dollara qarşı isə 0,4% artaraq 0,7661 olub. Dollar indeksi isə 0,3% artaraq 98,273 səviyyəsinə çatıb — bu göstərici yanvarın 23-dən bəri qeydə alınmamışdı.
Zərbələr nəticəsində İranın ali rəhbəri ayətullah Əli Xamenei həlak olub və bu, ölkədə hakimiyyət uğrunda kəskin mübarizəyə səbəb olub. İranın cavab zərbələrindən sonra hücumlar bazar ertəsi də davam edib. İranın İnqilab Keşikçiləri Korpusu üç ABŞ və Britaniya neft tankerinə hücum etdiyini açıqlayıb. İsrail, BƏƏ, Qətər, Bəhreyn və Küveytdə partlayışlar qeydə alınıb.
BNZ bankının strateqi Ceyson Vonq bildirib: “Bu vəziyyətin nə qədər davam edəcəyini, neftin nə qədər bahalaşacağını və Hörmüz boğazının bağlanıb-bağlanmayacağını bilmirsiniz. İlkin reaksiya — risklərin mülayim azaldılmasıdır”.
Bazarlar əsasən neft qiymətlərinə fokuslanıb. Bazar ertəsi səhər neft dəniz daşımalarındakı fasilələr səbəbindən təxminən 9% bahalaşıb.
Yapon yeni dollara qarşı 0,6% zəifləyərək 157 səviyyəsinə enib. Treyderlər enerji qiymətlərinin artmasının idxala və Yaponiya Bankının siyasətinə təsirini qiymətləndiriblər. Morgan Stanley MUFG analitikləri bildiriblər ki, artan qeyri-müəyyənlik fonunda Yaponiya Bankı ehtiyatlı mövqe tutacaq və yaxın vaxtda faiz artımı ehtimalı daha da azalacaq.
Neft ixracatçısı olan Norveç kronu dollara qarşı 0,7% möhkəmlənib. Kanada dolları sabit qalıb.
Avro mümkün enerji təchizatı riskləri səbəbindən dollara qarşı 0,8% ucuzlaşaraq 1,1725 səviyyəsinə enib. Funt sterlinq 0,9% azalaraq 1,3372 olub. Kipr prezidenti Böyük Britaniyanın Akrotiri bazasına pilotsuz aparat hücumu nəticəsində cüzi zərər dəydiyini bildirib.
“Wells Fargo” analitikləri qeyd ediblər ki, Avropa qaz ehtiyatlarının rekord aşağı səviyyədə olması fonunda avro çətin vəziyyətdədir. Aİ yaxın aylarda yüksək qiymətlər fonunda böyük həcmdə enerji idxal etməli olacaq.
Riskə həssas Avstraliya dolları ABŞ dollarına qarşı 1,2%, Yeni Zelandiya dolları isə 0,8% zəifləyib. Çin yuanı ofşor bazarda 0,3% ucuzlaşaraq 6,8801 səviyyəsinə düşüb. Çin Xalq Bankı yuanın möhkəmlənməsinin qarşısını almaq üçün daxili bazarda gündəlik məzənnəni aşağı salıb.
Bazar ertəsi İsrail Livanda İranın dəstəklədiyi “Hizbullah” qruplaşmasına qarşı əməliyyatlarını genişləndirib.
ABŞ prezidenti Donald Tramp “Daily Mail” qəzetinə bildirib ki, hərbi əməliyyat təxminən bir ay davam edə bilər: “Biz bunun təxminən dörd həftə çəkəcəyini düşünürdük. Söhbət həmişə dörd həftəlik prosesdən gedib”.
