6 C
Baku
Monday, March 2, 2026

Pentaqon süni intellekt hazırlayan şirkətə ultimatum verib

Süni intellekt sahəsində fəaliyyət göstərən Anthropic şirkəti texnologiyalarının istifadəsinə müəyyən məhdudiyyətlərin tətbiqində israr edir və hərbi qurumların tələblərini yerinə yetirməzsə, təchizat zənciri üçün risk kimi qiymətləndirilə bilər. Pentaqon hazırda məxfi hərbi sistemlərlə işləyən yeganə süni intellekt şirkəti olan Anthropic-ə ultimatum irəli sürərək, tələblərinin cümə gününə qədər yerinə yetirilməsini tələb edib.

Əgər şirkət cümə günü saat 17:01-dək razılıq verməsə, müdafiə naziri Pit Heqset Tramp administrasiyasının Müdafiə İstehsalı Aktını tətbiq edəcəyini bildirib. Bu qanun hərbi qurumlara şirkətin modelindən məcburi istifadə etmək imkanı verə bilər və eyni zamanda Anthropic təchizat zənciri üçün təhlükə kimi tanına bilər. Bu isə şirkətin dövlət müqavilələrini risk altına sala bilər.

Bu iki təhdid mahiyyət etibarilə bir-birinə ziddir: biri hökumətin şirkət məhsullarından istifadəsini məhdudlaşdıra bilər, digəri isə şirkəti hökumətə çıxış verməyə məcbur edə bilər. Buna baxmayaraq, ultimatum Pentaqonun yüksək səviyyələrində Anthropic-in mövqeyinə qarşı narazılığın nə qədər ciddi olduğunu və şirkətin modelinin hərbi ehtiyaclar üçün nə dərəcədə vacib sayıldığını göstərir.

Corc Vaşinqton Universitetinin Hüquq fakültəsinin dekan müavini Cessika Tillipman bildirib ki, Pentaqon son dərəcə sərt ultimatum irəli sürür və mövcud bütün təsir rıçaqlarından istifadə edir. Onun sözlərinə görə, əsas problem ondan ibarətdir ki, milli təhlükəsizlik üçün yaradılmış alətlər kommersiya mübahisələrində təzyiq vasitəsinə çevrilə bilər.

Pit Heqset çərşənbə axşamı səhər Anthropic-in baş icraçı direktoru Dario Amodeini Pentaqona dəvət edib. Müzakirələrin tonu nəzakətli olub, lakin Anthropic tələblərlə razılaşmadıqdan sonra Heqset təhdidləri səsləndirib. The New York Times məsələ ilə bağlı danışıqlarda iştirak edən şəxslərlə danışıb, lakin mənbələr danışıqların həssaslığı səbəbindən anonim qalmağı xahiş ediblər.

Anthropic bildirir ki, yalnız ağlabatan təminatlar istəyir: modelin amerikalılara qarşı müşahidə məqsədilə və ya insan nəzarəti olmadan fəaliyyət göstərən avtonom silah sistemlərində — məsələn, dron əməliyyatlarında — istifadə edilməməsi təmin olunmalıdır. Şirkətin tərəfdarları hesab edirlər ki, Anthropic ilk olaraq məxfi sistemdə xüsusi Claude modelini tətbiq etdiyi üçün təzyiqə məruz qalır. Bu model ictimai versiyalardan fərqli olaraq eyni məhdudiyyət və qoruma mexanizmlərinə malik deyil.

Pentaqon nümayəndələri isə bildirirlər ki, proqram təminatı və silahların qanuni istifadəsinə nəzarət onların birbaşa vəzifəsidir və bu məsələyə ciddi yanaşırlar. Onların sözlərinə görə, hərbi qurumlar Pentaqona satılmış məhsulların necə istifadə olunacağını podratçıların diktə etməsinə yol verə bilməz — yeganə məhdudiyyət qanunun tələbləri olmalıdır.

Müdafiə İstehsalı Aktı Pentaqona geniş səlahiyyətlər versə də, adətən istehsal sahəsində tətbiq olunur. Bu qanunun proqram təminatı hazırlayan şirkətə qarşı istifadə edilməsi və Anthropic-in məhsulunu faktiki olaraq ödənişsiz təqdim etməyə məcbur edilməsi qeyri-adi addım sayılır.

Anthropic nümayəndəsi bildirib ki, Pentaqondakı görüş zamanı şirkət konstruktiv dialoqu davam etdirib. Onun sözlərinə görə, Anthropic hökuməti dəstəkləməyə hazırdır, lakin modellərin yalnız “etibarlı və məsuliyyətli şəkildə yerinə yetirə biləcəyi” tapşırıqlarda istifadə olunmasına zəmanət istəyir.

Pentaqonun yüksək vəzifəli nümayəndəsi isə bu mövqeni qəbul etməyərək mübahisənin mahiyyətinin fərqli olduğunu bildirib. Pentaqon bütün süni intellekt müqavilələrində hərbi qurumların modellərdən istənilən qanuni məqsəd üçün istifadə edə biləcəyinin açıq şəkildə göstərilməsini istəyir.

Rəsmi şəxs təsdiqləyib ki, Pentaqon İlon Maskın xAI şirkəti ilə Grok modelinin məxfi sistemdə istifadəsi barədə razılaşma əldə edib. Lakin Grok modelinin qorunan bulud serverlərinə və hərbi analitika həlləri təchizatçısı olan Palantir-in proqram təminatına inteqrasiyası vaxt tələb edəcək.

Bundan əlavə, Anthropic-in Claude modeli Grok-dan daha inkişaf etmiş hesab olunur və mütəmadi olaraq daha dəqiq nəticələr təqdim edir. Pentaqon həmçinin Google ilə Gemini modelinin məxfi sistemə inteqrasiyası barədə razılaşmaya yaxınlaşsa da, saziş hələ yekunlaşmayıb.

Görüşün gedişi ilə tanış olan mənbənin sözlərinə görə, Anthropic modellərinin avtonom silah proqramlarında və ya kütləvi müşahidə sistemlərində istifadə olunmaması ilə bağlı təminat tələbindən geri çəkilməyəcək.

Pentaqon və Anthropic arasında fikir ayrılıqları Palantir şirkətinin əməkdaşlarından birinin süni intellekt sahəsində çalışan digər şirkət nümayəndəsi ilə ABŞ-ın ötən ay Venesuela prezidenti Nikolas Maduroya qarşı keçirdiyi əməliyyatla bağlı söhbətindən sonra yaranıb. Mənbənin bildirdiyinə görə, Amodei görüşdə bu məsələnin səhv anlaşılma olduğunu və şirkətin Palantir və ya Pentaqona Maduro əməliyyatı ilə bağlı müraciət etmədiyini qeyd edib.

Amodei vurğulayıb ki, şirkət heç vaxt qanuni hərbi əməliyyatlara etiraz etməyib və bu cür proseslərə müdaxilə etməyib.

Son xəbərlər
Digər xəbərlər