Hindistanda qızıl və gümüş fyuçersləri çərşənbə günü keçirilən ticarətin əvvəlində 7%-dən çox bahalaşıb. Buna səbəb Yeni Dehli hökumətinin qiymətli metallara idxal rüsumlarını artırması olub.
Qızıl fyuçersləri hər 10 qram üçün 7,2% artaraq 164 497 rupiyə yüksəlib, gümüş fyuçerslərinin qiyməti isə 8% bahalaşaraq kiloqram üçün 301 429 rupiyə çatıb.
Dünyada qızılın ikinci ən böyük istehlakçısı olan Hindistan qiymətli metallara idxal rüsumlarını artırıb. Qızıl və gümüş üçün rüsum 6%-dən 15%-ə qaldırılıb. Baş nazir Narendra Modi daha əvvəl vətəndaşları bir il ərzində qiymətli metallara olan alışları azaltmağa çağırmışdı. Bu qərar xaricdən yüksək həcmdə alışların milli valyuta — rupiyə təzyiq göstərməsi səbəbindən qəbul edilib.
Çərşənbə günü hökumət qızıl və gümüş idxalına 10%-lik əsas gömrük rüsumu və əlavə 5%-lik vergi tətbiq etdiyini açıqlayıb.
Ümumdünya Qızıl Şurası tərəfindən ötən ay dərc edilən hesabata əsasən, 2026-cı ilin ilk iki ayında Hindistanda aylıq orta qızıl idxalı 83 tona yüksəlib. Bu göstərici 2025-ci ilin eyni dövründəki 53 tondan xeyli yüksəkdir.
“Hesabatda qeyd olunur ki, bu artım əsasən yanvar ayında yüksək investisiya tələbi ilə bağlı olub.” 2026-cı ilin birinci rübündə Hindistanda qızıla olan tələbat dəyər ifadəsində 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə demək olar iki dəfə artaraq rekord həddə — 25 milyard dollara çatıb.
Qızıla olan tələbat ölkənin idxal xərclərini artırır. Bu xərclər artıq dünya enerji qiymətlərinin yüksəlməsi və Yaxın Şərqdən tədarükdə yaranan problemlər səbəbindən artır.
Hindistan xalis idxalçı ölkədir. 2026-cı ilin martında başa çatan maliyyə ilində ölkənin ticarət balansı kəsiri 330 milyard dollardan çox olub.
Qızıl və gümüş Hindistanın ümumi idxalının təxminən 11%-ni təşkil edir, xam neft və neft məhsullarının payı isə 22%-dir.
“Qızıl idxalının azalması Hindistanın cari hesabdan vəsait axınını azaltmağa kömək edə bilər, çünki qızıl idxalına çəkilən xərclər çox yüksəkdir”, — deyə CNBC-yə S&P Global Ratings-in Asiya-Sakit okean regionu üzrə iqtisadçısı Vishrut Rana bildirib.
Onun sözlərinə görə, enerji daşıyıcılarının qiyməti əsas prioritet olaraq qalır və onların yüksək səviyyədə olması rupiyə təzyiqin davam etməsinə səbəb olacaq.
Hindistan yanacaq tələbatının təxminən 85%-ni idxal hesabına ödəyir. Müharibədən əvvəl ölkə xam neft idxalının 50%-i, mayeləşdirilmiş təbii qazın 60%-i və mayeləşdirilmiş neft qazının demək olar ki, hamısı üzrə Hörmüz boğazından asılı idi.
Enerji qiymətlərinin artımının ölkənin ticarət və cari hesab kəsirini əhəmiyyətli dərəcədə artıracağı gözlənilir. Bu isə son günlər rupinin dollara nisbətdə rekord səviyyədə zəifləməsinə gətirib çıxarıb.
“Hindistan bazarın liberallaşdırılmasından uzaqlaşır və bu, investorlar tərəfindən müsbət qarşılanır”, — deyə Natixis-in baş iqtisadçısı Trinh Nguyen CNBC-nin “Inside India” proqramında bildirib.
Onun sözlərinə görə, ölkə yanacağa tələbi azaltmaq üçün yanacaqdoldurma məntəqələrində qiymətləri artırmaq əvəzinə idxal rüsumlarını yüksəldir və iqtisadi liberallaşmadan uzaqlaşır.
Bazar ertəsi Narendra Modi hindistanlıları yanacağa qənaət etmək üçün ictimai nəqliyyatdan istifadə etməyə, evdən işləməyə və birlikdə işə gedib-gəlməyə çağırıb. Bununla da Hindistan enerji qiymətlərinin artması və Yaxın Şərqdə gərginliyin yüksəlməsi fonunda yanacaq istehlakının azaldılmasına çağıran Asiya ölkələri sırasına qoşulub.
