Qətərdə mayeləşdirilmiş təbii qaz (LNG) infrastrukturu üzrə baş verən zədələnmələr və Hörmüz boğazında yaranmış gərginlik Avropa qaz bazarında ciddi qiymət artımına səbəb ola bilər.
Bu barədə “Moody’s” beynəlxalq reytinq agentliyinin hesabatında bildirilib.
Agentliyin hesabatına görə, 19 mart tarixində “QatarEnergy”nin Ras Laffan LNG obyektində baş verən hadisə nəticəsində ölkənin qaz təchizatının təxminən 17%-i zədələnib və bərpa işləri 3–5 il çəkə bilər.
Qeyd edilib ki, xüsusilə Hörmüz boğazında uzunmüddətli pozuntu baş verərsə, bu, Avropa İttifaqına qaz tədarükünü azaldaraq yay mövsümündə LNG uğrunda rəqabəti gücləndirəcək. Nəticədə qaz qiymətləri hazırkı fyuçers səviyyələrini aşaraq 100 avro/meqavat-saat (MWh)-dan yuxarı qalxa bilər.
Hesabata əsasən, 2025-ci ildə Aİ Qətərdən təxminən 10 milyard kubmetr LNG idxal edib ki, bu da ümumi qaz idxalının 2%-ni təşkil edir. Buna baxmayaraq, qlobal LNG təklifində azalma Avropa bazarında qiymətlərə daha geniş təsir göstərə bilər.
Agentlik qeyd edir ki, hazırda Aİ-də qaz anbarlarının doluluq səviyyəsi uzunmüddətli orta göstəricidən aşağıdır və yay aylarında ehtiyatların zəif doldurulması qış mövsümü öncəsi əlavə risk yaradır.
Moody’s-ə görə, İtaliya və Belçika Qətər qazından daha çox asılı olduqları üçün potensial təchizat çatışmazlığından daha çox təsirlənə bilər. Almaniya və Fransanın birbaşa idxalı olmasa da, qiymət artımı bu ölkələrə də dolayı təsir edəcək.
Eyni zamanda, hesabatda vurğulanır ki, Avropada qaz tələbinin pandemiyadan əvvəlki səviyyədən aşağı qalması və bərpa olunan enerji mənbələrinin payının artması müəyyən qədər təzyiqi azalda bilər.
Bununla belə, qaz qiymətlərinin yüksəlməsi ən çox enerji tutumlu sənayelərə – kimya, metal və mədən sektorlarına mənfi təsir göstərəcək. Əksinə, LNG treyderləri və iri neft-qaz şirkətləri qiymət dəyişkənliyindən faydalana bilər.
Qeyd edək ki, Moody’s bu vəziyyəti qlobal LNG təklifinin azalması, Asiya ilə rəqabətin güclənməsi və Avropada aşağı qaz ehtiyatları fonunda qiymət şoku riski kimi qiymətləndirir.
