Citigroup (Citi) bildirir ki, əgər Hörmüz boğazında hərəkət daha bir ay ərzində pozulmuş vəziyyətdə qalsa, neftin qiyməti bir barel üçün 110 dollara qədər arta bilər.
Şirkətin qiymətləndirməsinə görə, ABŞ-nin İrana qarşı müharibəsi nəticəsində qlobal neft və neft məhsulları ehtiyatlarının itkisi həyati əhəmiyyətli dəniz marşrutu daha dörd həftə bağlı qalacağı təqdirdə 1,3 milyard barelə çata bilər.
Hətta bu həftə atəşkəs əldə olunsa və razılaşma imzalansa, may ayı ərzində boğazdan daşımaların və hasilatın tədricən bərpası gözlənilir. Bu halda qlobal xam neft və yanacaq ehtiyatlarının təxminən 900 milyon barel azalacağı proqnozlaşdırılır. Bunun 500 milyon bareli artıq itirilib, əlavə 400 milyon barel isə hasilatın bərpasında gecikmələr və münaqişənin yaratdığı zərərlərlə bağlıdır.
Citi-nin məlumatına görə, Hörmüz boğazında fasilələrin daha iki ay davam etməsi isə təklifin 1,7 milyard barel azalmasına və qiymətlərin 130 dollara qədər yüksəlməsinə səbəb ola bilər.
Eyni zamanda, hətta münaqişə bu həftə başa çatsa belə, Citi hesab edir ki, iyunun sonuna qədər qlobal neft və yanacaq ehtiyatları son 8 ilin ən aşağı səviyyəsinə enəcək. Bu ehtiyatların bərpası isə, münaqişədən sonra bazarın gündəlik 1 milyon barel profisitə qayıtması şərti ilə, iki ildən çox vaxt apara bilər.
Bank proqnozlaşdırır ki, İran və ABŞ arasında ilkin razılaşma bu həftə imzalana və ya atəşkəs uzadıla bilər, bu isə daha genişmiqyaslı razılaşmaya çevrilə bilər.
“Bununla belə, danışıqlar dalana dirənərsə, biz daha uzunmüddətli atəşkəs ssenarisinə keçməyə hazırıq”, – deyə Citigroup analitikləri bildiriblər.
Neft qiymətləri 5% artaraq bazar ertəsi Nyu-Yorkda 95 dolları ötüb. ABŞ prezidenti Donald Tramp bildirib ki, atəşkəsin uzadılması “son dərəcə az ehtimallıdır” və razılaşma əldə olunana qədər boğaz bağlı qalacaq. Davam edən enerji böhranı təklifdə misli görünməmiş şoka səbəb olub, inflyasiya təzyiqlərini artırıb və qlobal iqtisadi artıma mənfi təsir göstərib.
Bank qiymət artımı risklərinə qarşı effektiv hedcinq kimi yaxın ay üçün çatdırılma ilə neft üzrə uzun mövqelər tövsiyə edir.
