Psixodeliklərlə işləyən şirkətlərin səhmləri bazar ertəsi kəskin yüksəlib. Buna səbəb Donald Trampın bu cür preparatlar üzrə tədqiqatların sürətləndirilməsi və onlara çıxışın genişləndirilməsi barədə sərəncam imzalaması olub. Həmin gün Compass Pathways-in səhmləri 53%, Atai Beckley-in 37%, GH Research-in 34%, Definium Therapeutics-in isə 16% bahalaşıb. AdvisorShares Psychedelics ETF (PSIL) isə təxminən 20% artıb ki, bu da 2023-cü ilin iyulundan bəri ən yüksək göstəricidir.
Sərəncamın mahiyyəti belədir: ABŞ-ın Qida və Dərman Vasitələrinə Nəzarət İdarəsi (FDA) “irəliləyiş” statusu verilmiş psixodelik preparatların sürətləndirilmiş qaydada baxılması üçün vauçerlər təqdim edəcək. Bunun sayəsində təsdiq müddəti 6–10 aydan 1–2 aya enəcək. Belə status artıq Atai Beckley, Definium və Compass Pathways şirkətlərinin hazırladığı preparatlara verilib.
Bloomberg yazır ki, uzun müddətdir inkişaf üçün impuls gözləyən sektor üçün bu hadisə dönüş nöqtəsinə çevrilə bilər. Analitiklər hesab edirlər ki, ABŞ-da ən yüksək siyasi səviyyədə psixodeliklərin dəstəklənməsi preparatların təsdiqlənməsi prosesini sadələşdirə bilər.
RBC Capital Markets-in analitiki Brayan Abrahams müştərilərə göndərdiyi qeyddə yazıb ki, sərəncamın imzalanması “formalaşmaqda olan bu terapiya sinfində tənzimləyici risklərin azalması istiqamətində mühüm addımdır və bu da investorların inamını artırır”. O əlavə edib: “Sərəncam psixodeliklərin istifadəsini birbaşa tövsiyə etməsə də, onun ümumi mahiyyəti bu preparatlara daha geniş açıq yanaşmanı açıq şəkildə göstərir”.
Tramp, həmçinin, FDA-ya iboqain üzrə tədqiqatçılar üçün yeni tövsiyələr hazırlamağı tapşırıb. İboqain Afrika mənşəli iboqa bitkisindən alınan psixodelik maddədir və veteranlarda depressiya, təşviş pozuntusu və posttravmatik stres pozuntusunun müalicəsində istifadə olunur. Sərəncamın özü preparatın tibbdə istifadəsinə icazə vermir, amma Tramp səhiyyə rəsmilərini bunu mümkün qədər tez reallaşdırmağa çağırıb. Hazırda iboqain tibbi istifadəsi tanınmayan narkotiklər kateqoriyası olan Schedule I siyahısına daxildir. Heroin də həmin kateqoriyaya aiddir.
Bu niyə vacibdir?
Bu sektor uzun müddətdir dönüş nöqtəsi gözləyirdi. 2024-cü ildə tənzimləyicilər Lykos Therapeutics şirkətinin MDMA-dan istifadə etməklə posttravmatik stres pozuntusunun müalicəsinə dair müraciətini rədd etmişdilər. MDMA daha çox “ekstazi” kimi tanınır. Rədd qərarı araşdırmaların keyfiyyəti və klinik sınaqların dizaynı ilə əsaslandırılmışdı və bu, sektor üçün ciddi zərbə olmuşdu.
Ağ Ev səviyyəsində verilən dəstək indi tənzimləyici mühiti dəyişir və yeni təsdiqlər üçün imkan pəncərəsi açır. Bununla belə, bu tip səhmlərin volatilliyi yüksək olaraq qalır: sektor hələ də inkişafının erkən mərhələsindədir, preparatların kommersiyalaşdırılması isə bir neçə ilin mövzusudur.
