Çinin DeepSeek şirkətinin qurucusu Lyan Venfen 36 milyard dollarlıq sərvəti ilə dünyada süni intellekt modelləri yaradan şirkətlər arasında ən varlı təsisçiyə çevrilib.
2026-cı ilin iyulunda keçirilən maliyyələşdirmə raundundan sonra DeepSeek-in dəyəri 50 milyard dollara yüksəlib. Lakin Lyan şirkətin 78%-lik payına nəzarəti qoruyub saxlayıb və layihəyə şəxsən 3 milyard dollar sərmayə qoyub. ABŞ-ın ixrac məhdudiyyətləri tətbiq olunmazdan əvvəl hesablama güclərini vaxtında əldə etməsi və aşağı xərclə rəqabətqabiliyyətli süni intellekt modelləri hazırlaması onun sərvətinin OpenAI və Anthropic təsisçilərini əhəmiyyətli dərəcədə geridə qoymasına imkan verib.
Bloomberg Milyarderlər İndeksinin məlumatına görə, DeepSeek-in təsisçisi Lyan Venfenin sərvəti son investisiya raundundan sonra iki dəfədən çox artaraq 36 milyard dolları ötüb. Bununla da o, dünyada süni intellekt modellərinin yaradıcıları arasında ən varlı şəxsə çevrilib.
Lyan sərvətinə görə Anthropic PBC-nin həmtəsisçisi Dario Amodei və OpenAI-nin həmtəsisçisi Qreq Brokmanı xeyli qabaqlayır.
Reytinq hazırlanarkən Bloomberg yalnız əsas fəaliyyəti və gəlirlərinin böyük hissəsi birbaşa süni intellekt modelləri ilə bağlı olan şirkətləri nəzərə alıb. Siyahıya Alibaba Group Holding Ltd. və Tencent Holdings Ltd. kimi şaxələndirilmiş konqlomeratlar, həmçinin süni intellekt ekosisteminin tədarük zəncirində fəaliyyət göstərən data mərkəzlərinin operatorları və yarımkeçirici istehsalçıları daxil edilməyib.
Lyanın sərvətinin əsas hissəsi onun DeepSeek üzərindəki nəzarəti ilə bağlıdır. İnvestorların yüksək marağı şirkətin dəyərinin apreldə açıqlanan ilkin 10 milyard dollardan təxminən beş dəfə artmasına səbəb olub. 2026-cı ilin iyununda keçirilən maliyyələşdirmə raundunda startap 7,4 milyard dollar cəlb edib və şirkətin dəyəri 50 milyard dollara yüksəlib. Bloomberg Milyarderlər İndeksinin hesablamalarına görə, bundan sonra Lyanın payı təxminən 78%-ə enib. Buna baxmayaraq, sahibkar həmin raunda şəxsən 3 milyard dollar sərmayə yatırıb.
DeepSeek şərh sorğularını cavabsız qoyub.
Lyan Venfen 1985-ci ildə Çinin cənubundakı Quanqdon əyalətinin Çjantszyan şəhərində anadan olub. Atası ibtidai sinif müəllimi idi. O, Hançjou şəhərində yerləşən nüfuzlu Çjetszyan Universitetində elektron mühəndisliyi üzrə təhsil alıb, daha sonra isə informasiya-kommunikasiya texnologiyaları sahəsində magistr dərəcəsi əldə edib.
Lyan DeepSeek-i 2023-cü ildə özünün Zhejiang High Flyer Asset Management hedc fondunun süni intellekt bölməsinin bazasında yaradıb. O, fondu universitetdən olan iki keçmiş kurs yoldaşı ilə birlikdə təsis etmişdi. Həmin üçlük hələ tələbə olarkən, qlobal maliyyə böhranı dövründə treydinqlə məşğul olmağa başlamışdı.
High Flyer fəaliyyətinin ilk illərində treydinqdən əldə etdiyi yüksək gəlirləri ABŞ-ın ixrac məhdudiyyətləri sərtləşməzdən əvvəl qabaqcıl qrafik prosessorların alınmasına yönəldib. Məhz bu investisiyalar DeepSeek-ə ənənəvi vençur kapitalından asılı olmadan güclü süni intellekt modelləri hazırlamaq üçün zəruri hesablama resursları qazandırıb.
2025-ci ilin əvvəlində DeepSeek dünya texnologiya sektorunda böyük rezonans doğurdu. Şirkət məhsuldarlığı OpenAI kimi ABŞ şirkətlərinin həlləri ilə müqayisə olunan, lakin dəfələrlə daha ucuz başa gələn modelini təqdim etdi. Startap inkişaf tempini qoruyur. Bu yaxınlarda o, ən yeni V4 modelini təqdim edib və modelin Çin texnologiya nəhəngi Huawei Technologies Co.-nun istehsal etdiyi çiplərlə uyğun işlədiyini xüsusi vurğulayıb.
Uzun illər Çində “texnoloji milyarder” anlayışı əsasən Alibaba-nın qurucusu Cek Ma kimi istehlak interneti sektorunun maqnatları ilə əlaqələndirilirdi. İndi isə həmin dövr yerini dövlət tərəfindən dəstəklənən süni intellekt erasına verir. Dövlət və korporativ kapitalın axını DeepSeek-i özəl proqram təminatı eksperimentindən ölkə üçün strateji əhəmiyyət daşıyan aktivə çevirir.
Lyanı Silikon Vadisindəki həmkarlarından fərqləndirən əsas məqam şirkətdə saxladığı payın miqyasıdır. ABŞ-da dəyəri 50 milyard dollar olan süni intellekt şirkəti qurmaq adətən iri texnologiya korporasiyalarına və vençur investorlarına böyük səhm paketlərinin verilməsini tələb edir. Lyanın isə şirkətdə təxminən 78%-lik payı qoruyub saxlaması müasir süni intellekt startaplarının təsisçiləri üçün olduqca nadir nəzarət səviyyəsi hesab olunur və onun şəxsi sərvətinin kəskin artmasının əsas səbəblərindən biridir.
OpenAI və Anthropic kimi ABŞ nəhənglərinin qiymətləndirilməsi artıq 1 trilyon dollara yaxınlaşsa da, onların səhmləri çoxsaylı investorlar arasında bölüşdürülüb və ya bir neçə həmtəsisçi arasında paylanıb.
36 milyard dollarlıq sərvətlə Lyan Venfen hazırda Çinin ən varlı insanları siyahısında səkkizinci yeri tutur. O, aparat süni intellekti sahəsində milyarder və Cambricon Technologies-in həmtəsisçisi Çen Tyanşidən sonra qərarlaşıb.
