İlon Mask bildirib ki, üç ildən sonra Optimus robotları dünyanın ən yaxşı cərrahlarından daha yaxşı əməliyyat aparacaq, tibb universitetinə daxil olmaq isə tezliklə mənasını itirəcək. Tesla və SpaceX-in qurucusu bu fikirləri Piter Diamandis və Deyv Blandinin Moonshots podkastında səsləndirib. Söhbət zamanı süni intellektin, energetikanın, təhsilin, tibbin və kosmosun mənimsənilməsinin gələcəyi müzakirə olunub.
Ən yaxşı cərrah səviyyəsinə çatmaq üçün üç il
Təhsilcə həkim olan Diamandis Maskdan Optimus robotunun nə vaxt ən yaxşı insan cərrahlarından da üstün olacağını soruşub. Maskın cavabı üç il olub.
Onun sözlərinə görə, söhbət ayrı-ayrı hallardan deyil, kütləvi tətbiqdən gedir. Mask hesab edir ki, üç ildən sonra mürəkkəb əməliyyatlar həyata keçirə bilən Optimus robotlarının sayı planetdəki bütün cərrahların ümumi sayından çox olacaq.
Mask bu qədər əmin olmasını ixtisaslı həkim çatışmazlığı və onların hazırlanmasının uzun çəkməsi ilə izah edib. Onun sözlərinə görə, cərrahın yaxşı mütəxəssisə çevrilməsi çox vaxt tələb edir, tibbi biliklər isə daim yenilənir. Bundan başqa, həkimlərin vaxt imkanları məhduddur və onlar səhvlər də edirlər.
Maskın fikrincə, dörd ildən sonra robotlar istənilən insandan daha yaxşı əməliyyat aparacaq, beş ildən sonra isə bu fərq xüsusilə plastik cərrahiyyədə nəzərəçarpacaq olacaq.
O, tərəqqinin sürətini insanabənzər robotların inkişafının eyni anda üç istiqamətdə baş verməsi ilə izah edib: süni intellekt proqram təminatının imkanları artır, çiplərin hesablama gücü yüksəlir və mexaniki hərəkətlərin dəqiqliyi təkmilləşir.
Maskın sözlərinə görə, bu üç eksponensial inkişaf bir-birini gücləndirir. Buna əlavə olaraq daha bir amil də ortaya çıxacaq: Optimus robotları digər Optimus robotlarını yığmağa başlayacaq ki, bu da artım tempini daha da sürətləndirəcək.
Diamandis əlavə edib ki, robotların mühüm üstünlüklərindən biri ümumi yaddaş olacaq. Beləliklə, hər bir robot-cərrah əvvəlki bütün əməliyyatların təcrübəsinə sahib olacaq, yorğunluq, diqqətin yayınması və ya səhər həddindən artıq qəhvə içmək kimi insan faktorları isə prosesə təsir etməyəcək.
Tibbi xidmət demək olar ki, pulsuz olacaq
Maskın sözlərinə görə, gələcəkdə tibbi yardım dünyanın istənilən nöqtəsində hər kəs üçün əlçatan olacaq — Zimbabvedən Afrikanın ucqar kəndlərinə qədər. Üstəlik, belə xidmətin keyfiyyəti bu gün ABŞ prezidentinin aldığı tibbi xidmətdən də yüksək olacaq.
Onun fikrincə, bu cür tibbi xidmətin əsas xərci robotların istehsalı və onların işləməsi üçün tələb olunan elektrik enerjisi ilə məhdudlaşacaq.
Mask nümunə kimi LASIK lazerlə görmə korreksiyasını göstərib. Bu prosedurda əməliyyatın əsas hissəsini artıq həkimin əli deyil, avtomatlaşdırılmış avadanlıq həyata keçirir.
Onun fikrincə, zaman keçdikcə avtomatlaşdırma daha mürəkkəb cərrahiyyə sahələrinə də daxil olacaq. İnsanlar hətta ən təcrübəli cərrahın əlindən çox robotun dəqiqliyinə üstünlük verəcəklər.
Bununla belə, Mask ehtimal edir ki, pasiyentlərin bir hissəsi, xüsusən də yaşlı nəsil, uzun müddət əməliyyat zamanı insan həkimin iştirakını görmək istəyəcək. Gənc nəsil isə buna daha rahat yanaşacaq.
Tibb universitetinə daxil olmaq mənasız olacaq
Gənclərin tibb universitetinə daxil olub-olmaması ilə bağlı suala Mask birmənalı cavab verib: buna dəyməz. Onun fikrincə, istisna yalnız universitetə ünsiyyət və sosial təcrübə qazanmaq üçün getmək istəyənlər ola bilər.
Mask əlavə edib ki, bu yanaşma təkcə tibbə deyil, ümumilikdə təhsilə də aiddir.
O, daha əvvəl səsləndirilmiş bir proqnoza da istinad edib. Səudiyyə Ərəbistanının hesablamalarına görə, 2040-cı ilə qədər dünyada 10 milyarda qədər insanabənzər robot ola bilər. Mask isə bu rəqəmin belə aşağı qiymətləndirildiyini bildirib.
Skeptiklər bu proqnozlara necə yanaşır?
Mask oxşar bəyanatı daha əvvəl, 2026-cı ilin yazında da səsləndirmişdi. Həkimlər və bioetika mütəxəssisləri üç illik müddətə skeptik yanaşıblar.
Nyu-York Universitetinin bioetika mütəxəssisi Artur Kaplan bu proqnozu inandırıcı hesab etməyib. O bildirib ki, mürəkkəb cərrahiyyə, xüsusilə plastik və yanıq əməliyyatları müəyyən mənada sənətlə sərhədlənir.
Kaplanın fikrincə, robotların insan cərrahlarından geri qalmadığını sübut etmək üçün uzun illər davam edən müqayisəli klinik sınaqlara ehtiyac olacaq.
