GoDaddy domen qeydiyyatı şirkətinin qurucusu Bob Parsons hesab edir ki, onun həyata baxışının formalaşmasında ABŞ Dəniz Piyadaları Korpusu həlledici rol oynayıb, psixodelik terapiya isə müharibənin yaratdığı travmanın nəticələrini aradan qaldırmağa kömək edib. İndi milyarder digər veteranlara da yardım göstərməyə çalışır.
Bob Parsons Arizona ştatının Skottsdeyl şəhərində, Sonora səhrasında özü tikdirdiyi qolf meydançasının dolama torpaq yolları ilə qolf avtomobilində hərəkət edir, kərtənkələlərdən, dovşanlardan və nəhəng saquaro kaktuslarından ehtiyatla yan keçir. O, Catfish (“Som”) adlanan doqquzuncu çuxurun yanında dayanır. Buradan 1 214 000 hektarlıq qorunan ərazi ilə əhatə olunmuş süni gölə mənzərə açılır.
Parsons iki 18 çuxurlu meydançanın və son dərəcə çətin, doqquz çuxurlu par-3 formatında Bad Little Nine meydançasının yerləşdiyi Scottsdale National Golf Club-ın (SNGC) inkişafına və yenidən qurulmasına yüz milyonlarla dollar xərcləyib. O, gölün ortasındakı, üzərində ağ hərflərlə “Təkliflər qutusu” yazılmış kiçik qara tikilini göstərir.
“Onun üçün ideal yerdir”, — 75 yaşlı Parsons Forbes USA-ya deyib. “Təklif atmaq üçün dəlik də sadəcə çəkilib. Amma əlbəttə, cəhd etmək olar”.
Parsons milyarderliyə başqalarının məsləhətlərinə əməl etməklə çatmayıb. O, sərvətini ağır zəhmətlə qurub, bəzən fasiləsiz 60 saatdan çox işləyib. 1994-cü ildə şəxsi maliyyənin idarə edilməsi və vergi bəyannamələrinin hazırlanması üçün proqram təminatı yaradan ilk şirkəti Parsons Technology-ni Intuit-ə 64 milyon dollara satıb. Bugünkü pulla bu məbləğ təxminən 165 milyon dollara bərabərdir.
1997-ci ildə o, domen adlarının qeydiyyatı ilə məşğul olan GoDaddy-ni qurub, 2011-ci ildə isə şirkətin səhmlərinin 71%-ni 2,3 milyard dollara satıb. Bugünkü pulla bu, təxminən 3,4 milyard dollardır.
Hazırda YAM Worldwide-ın — adın açılışı You’re a Mess, yəni “sən əsl fəlakətsən” ifadəsindən gəlir — tərkibinə səkkiz şirkət daxildir. Onların arasında SNGC, ümumi sahəsi 278 709 kvadratmetr olan ticarət mərkəzlərini əhatə edən daşınmaz əmlak portfeli, videoməzmun istehsal edən şirkət, metallurgiya müəssisəsi, motosiklet salonları şəbəkəsi, qolf avadanlığı istehsalçısı PXG, hedc-fond və digər bizneslər var. Şəbəkəyə dünyanın ən böyük Harley-Davidson diler mərkəzi də daxildir. Burada hətta toy kapellası, tatu salonu və kiçik kinoteatr fəaliyyət göstərir.
“Noyabrda 76 yaşım olacaq, amma dayanmaq fikrim yoxdur”, — sərvəti 4,1 milyard dollar qiymətləndirilən Parsons deyir. “İşdən çəkilən kimi mənə adi bir qoca kimi yanaşmağa başlayacaqlar. Mən isə hadisələrin mərkəzində qalmağı sevirəm. Mən bununla yaşayıram”.
Hava isti və gözəl yay günü olsa da, meydançada cəmi üç qrup oynayırdı. Parsons 2013-cü ildə maliyyə çətinlikləri yaşayan Golf Club of Scottsdale-i 600 min dollara alanda klubun həddindən artıq çox üzvü vardı və oyun vaxtı rezerv etmək üçün əvvəlcədən ciddi plan qurmaq, bəzən isə çeviklik göstərmək lazım gəlirdi.
Parsons klubun yenidən layihələndirilməsinə və genişləndirilməsinə 300 milyon dollardan çox yatırıb. İşlərə ərazinin partlayıcı maddələrlə hamarlanması da daxil idi. 1969-cu ildə ABŞ Dəniz Piyadaları Korpusunun tərkibində Vyetnamın Kuanqnam əyalətində xidmət etmiş Parsons zarafatla deyir ki, istifadə olunan dinamit “Vyetnamda xeyli tunel açmağa” bəs edərdi. Bundan sonra o, klub üzvlərini giriş haqqının artırılması və digər dəyişikliklər barədə məlumatlandırıb.
2017-ci ilə qədər giriş haqqı təxminən 150 min dollar idi və bu, digər aparıcı özəl qolf klublarındakı qiymətlərdən ciddi fərqlənmirdi. Lakin ötən il məbləğ 1 milyon dollara, illik ödəniş isə 80 min dollara yüksəlib. Belə xərcləri hər kəs ödəyə bilmədiyindən SNGC-nin cəmi təxminən 155 üzvü var. Bunun nəticəsində oyun vaxtını əvvəlcədən bron etməyə ehtiyac qalmır, meydança isə demək olar hər gün boş olur.
Giriş haqqı, görünür, daha da arta bilər. “Bu məsələni qaldıracağam”, — Parsons deyir. “Yekun qərar hələ verilməyib, amma onu açıqlayan kimi hamının diqqətini çəkəcəyinə şübhəm yoxdur”.
Parsonsun uğurunun mühüm hissəsi məhz ictimai diqqəti cəlb etmək bacarığı ilə bağlıdır. GoDaddy Super Bowl zamanı yayımlanan qalmaqallı və seksual məzmunlu reklam çarxları ilə məşhurlaşmışdı. 2005-ci ildə Super Bowl XXXIX zamanı tamaşaçılar keçmiş Playboy modeli Kendays Mişelin iştirakı ilə reklam gördülər. Çarxda bir il əvvəl matçın fasiləsində baş vermiş, Castin Timberleykin təsadüfən Canet Ceksonun geyiminin bir hissəsini cıraraq sinəsini açdığı qalmaqallı hadisəyə parodiya edilmişdi.
Reklam və onun ardınca yaranan qalmaqaldan sonra GoDaddy-nin bazar payı 16%-dən 25%-ə yüksəlib.
Növbəti il Parsons NASCAR pilotu Danika Patrikin iştirakı ilə daha bir dinamik və açıq-saçıq səhnələri olan reklam çəkib. Parsons özü GoDaddy məhsulunun “son dərəcə darıxdırıcı” olduğunu deyirdi, lakin şirkətin uğur qazanmasına viral reklamların kömək etdiyini etiraf edirdi.
“Onlara görə başım çox ağrıdı”, — Parsons xatırlayır. “Amma problem deyil, həmin vaxt pulu kürəklə yığırdım”.
Lakin Parsonsun həyatı həmişə bu qədər əyləncəli olmayıb. O, Baltimorun şərqində problemli ailədə böyüyüb. Atası mebel satıcısı işləyir və boş vaxtının böyük hissəsini Timonium yarmarka meydanındakı at yarışlarına mərc etməklə keçirirdi. Anası isə hazırcavab, lakin emosional baxımdan qeyri-sabit qadın idi və Baltimordakı binqo zallarında qumar oynamağı sevirdi.
Məktəbdə də vəziyyət yaxşı deyildi. Parsons beşinci sinfin proqramını mənimsəyə bilməmişdi, amma hansısa yolla sinifdə qalmadı. 1968-ci ildə məktəbi çətinliklə bitirib Dəniz Piyadaları Korpusuna yazıldı və 26-cı alayın 1-ci batalyonunun Delta rotasında piyada kimi xidmətə başladı.
1969-cu ilin martında o artıq Vyetnamda idi və əlində pulemyot tuturdu. Hill 190 dayaq məntəqəsində Parsons dəhşətli hadisələrin şahidi oldu: döyüş yoldaşlarından biri minaya düşərək qolunu itirdi, digəri həlak oldu, Parsons özü isə qəlpə yarası alaraq hospitala yerləşdirildi.
Döyüşlərdə iştirakına görə o, Combat Action Ribbon, döyüş yoldaşının həyatını xilas etdiyinə görə Vyetnamın “İgidliyə görə” xaçı və “Bənövşəyi ürək” medalı ilə təltif olunub. ABŞ Dəniz Piyadaları Korpusu ona həmçinin özünün ən yüksək mükafatlarından biri olan Semper Fidelis — latınca “Həmişə sadiq” — mükafatını təqdim edib. Bu mükafat Korpusun əsas dəyərlərini — şərəf, cəsarət və sədaqəti — təcəssüm etdirən amerikalılara verilir.
Parsons əmindir ki, uğuruna görə böyük ölçüdə Dəniz Piyadaları Korpusuna borcludur. 18 yaşında Vyetnama düşəndə çox güman ki, sağ qalmayacağını düşünürdü. Lakin hər gün özünə deyirdi ki, ondan tələb olunan yeganə şey səhər poçt paylanmasına qədər yaşamaqdır. Və hansısa şəkildə bunu bacardı.
“Yalnız bu günü yaşayaraq hər şeyin öhdəsindən gəlmək mümkündür”, — 13 ay xidmət etmiş Parsons deyir. “Dəniz Piyadaları Korpusu mənə öyrətdi ki, məsuliyyət müqəddəs bir şeydir”.
Lakin bir çox veteran kimi Parsons da müharibədən sonra posttravmatik stress pozuntusundan, yəni PTSP-dən əziyyət çəkirdi. O, simptomları ənənəvi terapiya ilə yüngülləşdirməyə çalışsa da, yalnız 2018-ci ildə Maykl Pollanın psixodelik terapiya haqqında kitabını oxuduqdan sonra PTSP-nin müalicəsində psixoaktiv maddələrin istifadəsi barədə ilk dəfə ciddi düşünməyə başladı.
Onun üçüncü həyat yoldaşı Rene Havaya səfər təşkil etdi. Cütlüyün orada evi vardı və Parsons ixtisaslı mütəxəssisin nəzarəti altında bir neçə gün davam edən intensiv terapiya kursu keçdi.
“Dörd gün bununla məşğul oldum”, — Parsons 2022-ci ildə Forbes USA-ya müsahibəsində deyib. “Üçüncü gün isə sadəcə qolf oynayırdım. Həmin gün pat zərbələrim həyatımda heç vaxt olmadığı qədər yaxşı alınırdı”.
Parsons bildirir ki, psixodelik terapiya ona daha az “əclaf” olmağa və insanlarla daha rahat yola getməyə kömək edib.
“Mən tez-tez deyirəm ki, 48 il keçdi və nəhayət evə qayıtdım”, — o deyir. “Və bu, həqiqətən belədir”.
Bundan sonra Parsons psixodelik maddələrin tibbi istifadəsi ilə bağlı tədqiqatları fəal şəkildə dəstəkləməyə başlayıb. O, Nyu-Yorkdakı Mount Sinai tibb mərkəzinin Icahn Tibb Məktəbində Parsons Psixodelik Müalicə Araşdırmaları Mərkəzinin yaradılmasına 5 milyon dollar, Multidisciplinary Association for Psychedelic Studies — MAPS təşkilatına isə 2 milyon dollar ayırıb.
“Mən bilərəkdən heç bir psixodelik preparata investisiya qoymuram”, — Parsons izah edir. “Bunu edən kimi reputasiyam zərər görəcək”.
SNGC-də The Mineshaft (“Şaxta”) meydançasından digər meydançası The Other Course-a (“Digər meydança”) qolf avtomobili ilə gedərkən o, 12-ci çuxurda oynayan dörd nəfərlik qrupa əl yelləyib.
“Baxın, burada hətta qolfçularımız da var”, — deyə Parsons zarafat edib.
Qolf kompleksinin bütün ərazisində Dəniz Piyadaları Korpusunun müxtəlif bölmələrinin şərəfinə xatirə lövhələri yerləşdirilib. Parsons onlardan birinin yanında dayanıb. Lövhə onun öz bölməsinə həsr olunmuşdu. O, piyada atıcısı kimi MOS 0311 ixtisasında xidmət etmişdi. Parsons uzun müddət lövhəyə baxıb.
“Mən hər şeyi Dəniz Piyadaları Korpusuna borcluyam”, — Parsons deyir. “Onlar mənim ilk həqiqi ailəm oldular. Bildiyim hər şeyi mənə məhz onlar öyrədiblər”.
